Każdy, kto m.in. kupuje nieruchomości, samochody czy łodzie, wyjeżdża na luksusowe wycieczki, jest właścicielem licznych lokat bankowych czy inwestuje na giełdzie, może stać się obiektem zainteresowania ze strony organów podatkowych. Zarówno urzędy skarbowe, jak i urzędy kontroli skarbowej (UKS) mogą w stosunku do takich osób wszcząć postępowanie w zakresie nieujawnionych źródeł przychodów. Podstawą do rozpoczęcia kontroli mogą być informacje z innych organów, np. prokuratury, sądów, innych urzędów skarbowych, lub też donosy, a także analiza informacji zgromadzonych w danym urzędzie. Takie wnioski płyną z sondy „DGP” przeprowadzonej w izbach skarbowych i urzędach kontroli skarbowej.

Urzędy skarbowe w akcji

Skala prowadzonych spraw w całej Polsce jest różna. Przykładowo w woj. zachodniopomorskim w 2009 r. prowadzonych było 159 takich postępowań, w woj. lubuskim 84, w woj. małopolskim 146, w woj. opolskim 50, w świętokrzyskim 39, w śląskim 2128, w warmińsko-mazurskim 66, w dolnośląskim 138, w łódzkim 392.

– W urzędach skarbowych woj. kujawsko-pomorskiego przeanalizowano w 2009 r. 13 893 sprawy pod kątem ujawnienia przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych. W wyniku tych działań wszczęto 482 postępowania – stwierdza Maciej Cichański z Izby Skarbowej w Bydgoszczy.

Z kolei Agnieszka Pawlak z Izby Skarbowej w Łodzi zwraca uwagę na kwoty, które muszą wpłacić podatnicy po zakończeniu takich spraw. Z jej danych wynika, że zdarzyło się, że w sprawach rozpatrywanych przez łódzkie urzędy skarbowe zobowiązanie sięgało 1 mln zł.

Katarzyna Głąb z Izby Skarbowej w Olsztynie dodaje, że w 2009 r. na poczet decyzji ostatecznych wpłynęło 720 tys. zł.

Priorytet dla UKS-ów

Kontrola przychodów z nieujawnionych źródeł jest jednym z priorytetowych zadań urzędów kontroli skarbowej. Agnieszka Derkacz z UKS w Opolu wyjaśnia, że opodatkowanie przychodów ze źródeł nieujawnionych może nastąpić wyłącznie w wyniku przeprowadzonego postępowania kontrolnego (przez UKS) lub postępowania podatkowego (przez urząd skarbowy). Dopiero w efekcie przeprowadzonego postępowania kontrolnego lub podatkowego organ może wydać decyzję ustalającą podatek dochodowy od dochodów z nieujawnionych źródeł. Andrzej Bartyska z UKS w Gdańsku dodaje, że każde z tych postępowań poprzedzone jest analizą zgromadzonych informacji, w trakcie której tworzony jest finansowy profil osoby typowanej do sprawdzenia.

Liczba przeprowadzonych spraw jest zbliżona do tych prowadzonych przez urzędy skarbowe. Poniżej parę przykładów.

– W okresie od stycznia 2009 r. do końca czerwca 2010 r. UKS w Kielcach przeprowadził kontrole wobec 24 osób, w wyniku których wydano 113 decyzji na łączną kwotę 2 704 582 zł – wylicza Jolanta Strojna z UKS w Kielcach.

Alicja Jurkowska z UKS w Warszawie podaje nam, że w 2009 r. z tytułu nieujawnionych źródeł przychodów dokonano ustaleń na łączną kwotę ok. 42 mln zł, natomiast w I połowie 2010 r. wydano decyzje na blisko 7,5 mln zł.