Przedsiębiorcy, którzy przygotowują się do zakończenia roku podatkowego, powinni pamiętać o obowiązkach, które narzucają im przepisy, ale także o uprawnieniach, które im przysługują. Znajomość obowiązków i uprawnień pozwoli nie tylko na poprawne, ale też optymalne rozliczenie podatkowe.

Spis z natury

Podatnicy są zobowiązani do sporządzenia i wpisania do księgi spisu z natury towarów handlowych, materiałów (surowców) podstawowych i pomocniczych, półwyrobów, produkcji w toku, wyrobów gotowych, braków i odpadów m.in. na dzień 1 stycznia oraz na koniec każdego roku podatkowego. Spis z natury musi być wpisany do księgi według poszczególnych rodzajów jego składników lub w jednej pozycji (sumie), jeżeli na podstawie spisu zostało sporządzone odrębne, szczegółowe zestawienie poszczególnych jego składników. Zestawienie przechowuje się łącznie z księgą. Pdatnik musi dokonać wyceny najpóźniej w terminie 14 dni od dnia zakończenia spisu z natury. W razie przyjęcia wyceny towarów w kwocie niższej od ceny zakupu lub nabycia albo od kosztów wytworzenia, w szczególności z powodu uszkodzenia, wyjścia z mody, należy przy poszczególnych pozycjach uwidocznić również jednostkową cenę zakupu (nabycia) lub koszt wytworzenia. Nie jest to jednak jedyny obowiązek, który wiąże się z zakończeniem roku.

Prowadzenie ewidencji

W razie zmiany formy opodatkowania podatnicy, którzy prowadzą księgę podatkową i chcą odliczać odpisy amortyzacyjne, powinni założyć ewidencję środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych. Zakładając tę ewidencję, uwzględniają w niej odpisy amortyzacyjne przypadające za okres opodatkowania w formie zryczałtowanego podatku dochodowego lub podatku tonażowego.

W razie braku ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych dokonywane odpisy amortyzacyjne nie stanowią kosztów podatkowych.

Podatnicy obowiązani są też posiadać i przechowywać dowody zakupu i sprzedaży (np. faktury, paragony fiskalne), prowadzić wykaz środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, ewidencję wyposażenia oraz karty przychodów pracowników. Dokumentacja ta musi być w posiadaniu przedsiębiorcy na koniec roku. Powinno się ją zweryfikować, aby wyeliminować ewentualne pomyłki.

Zakończenie roku dla prowadzących podatkowa księgę przychodów i rozchodów wiąże się z wyliczeniem dochodu, który stanowi podstawę opodatkowania. Warto więc zwiększyć koszty, szczególnie w listopadzie (dochód za listopad ma znaczenie przy wyliczeniu zaliczki na podatek za listopad i grudzień), aby dochód do opodatkowania był niższy. Jedną z możliwości może być wypłacenie zaległych wynagrodzeń pracownikom i zleceniobiorcom oraz nieopłaconych składek ZUS, które w trakcie roku nie były wypłacane, a przez to nie mogły stanowić kosztów uzyskania przychodów.

14 dni od zakończenia spisu z natury mają przedsiębiorcy na dokonanie wyceny towarów