PODATKI

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych przewiduje, że jeżeli podatnicy nabędą lub wytworzą we własnym zakresie składniki majątku o wartości początkowej przekraczającej 3,5 tys. zł i ze względu na przewidywany przez nich okres używania równy lub krótszy niż rok, nie zaliczą ich do środków trwałych albo wartości niematerialnych i prawnych, a faktyczny okres ich używania przekroczy rok, to są zobowiązani do ich ujawnienia, korekty kosztów uzyskania przychodów i zapłaty karnych odsetek. To właśnie dlatego decyzja o niezaliczaniu danego składnika majątku firmy do środków trwałych (wartości niematerialnych i prawnych) musi być dokładnie przemyślana.

Do końca 2008 r. karne odsetki będące karą za niezaliczenie składnika majątku firmy do środków trwałych (wartości niematerialnych i prawnych) naliczane były według specjalnej stawki 0,1 proc. za każdy dzień (tj. 36,6 proc. rocznie), w którym składnik majątku powinien być zaliczony do środków trwałych (wartości niematerialnych i prawnych), a nie był. Zasady te stosuje się także w przypadku, gdy dziś konieczna jest korekta rozliczenia za 2008 rok lub też lata wcześniejsze.

Od początku 2009 roku odsetki te naliczane są według stawki, która stosowana jest dla zaległości podatkowych. Te zaś wynoszą obecnie 10 proc. w skali roku.

Odsetki te naliczane są przy tym według stawki odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych obowiązującej w dniu zaliczenia składnika majątku do środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych. Jeśli zatem zaliczenie takiego składnika do środków trwałych nastąpiło 10 września, odsetki naliczane są według stawki obowiązującej 10 września, a jeśli np. 5 czerwca, to według stawki obowiązującej 5 czerwca.

Warto pamiętać, że w tym roku obowiązywało już pięć różnych stawek takich odsetek. Od 1 do 27 stycznia stawka odsetek od zaległości podatkowych wynosiła 13 proc. W okresie od 28 stycznia do 25 lutego stawka ta wynosiła 11,5 proc. Od 26 lutego do 25 marca stawka odsetek wynosiła 11 proc. Od 26 marca do 24 czerwca wynosiła 10,5 proc. Od 25 czerwca stawka odsetek od zaległości podatkowych wynosi zaś wspomniane 10 proc. Oznacza to, że gdy ujawnienie środka trwałego nastąpiło np. 15 stycznia, za cały okres, w którym składnik ten nie był zaliczany do środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych, odsetki naliczane powinny być według stawki 13 proc. Gdyby zaś miało to miejsce 15 lutego, zastosowanie znalazłaby stawka 11,5 proc.

Podatnik musi wpłacić karne odsetki do urzędu skarbowego – jak wynika z przepisów – w terminie do 20 dnia pierwszego miesiąca, który następuje po miesiącu, w którym ten rok upłynął. Oznacza to, że gdy rok używania samochodu mija np. 20 kwietnia, odsetki trzeba zapłacić do 20 maja (oczywiście z zachowaniem zasad wynikających z Ordynacji podatkowej dotyczących terminów). Kwotę odsetek nalicza się za okres od dnia zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków na nabycie samochodu do dnia, w którym okres jego używania przekroczył rok.

Naliczoną kwotę odsetek trzeba też wykazać w rocznym zeznaniu podatkowym. Przeznaczone są do tego specjalne pozycje. W przypadku podatników składających zeznanie PIT-36 za 2009 rok będzie się tego dokonywało w części M (poz. 233-256), w której odsetki te można wpisać w podziale na miesiące, w których były płacone (jeśli zdarzyło się to w jednym miesiącu, wypełniana jest jedna rubryka). Jeśli składane będzie zeznanie PIT-36L, dokonywało się tego będzie w części L w pozycjach od 81 do 92.