dr Janusz Fiszer

partner w Kancelarii Prawnej White & Case i docent UW

Przepisy Dyrektywy Rady 90/435/EWG z 23 lipca 1990 r. w sprawie wspólnego systemu opodatkowania stosowanego w przypadku spółek dominujących i spółek zależnych różnych państw członkowskich przewidują zwolnienie od opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych niektórych dywidend. Zwolnienie to odnosi się do podatku pobieranego u źródła od dywidend wypłacanych przez spółkę zależną położoną w jednym państwie członkowskim Unii Europejskiej jej spółce dominującej położonej w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, pod warunkiem że minimalny udział kapitałowy spółki dominującej stanowi co najmniej 10 proc. kapitału spółki zależnej przez co najmniej dwa lata, a spółka dominująca jest opodatkowana podatkiem dochodowym od całości swych dochodów, bez względu na miejsce ich osiągnięcia. Regulacje te zostały powtórzone w art. 22 ust. 4 i 4a ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Powstaje tu pytanie, czy zwolnienie podatkowe odnosi się także do sytuacji, gdy spółka dominująca jest nie tylko akcjonariuszem spółki zależnej, ale także użytkownikiem akcji tej samej spółki zależnej – na podstawie odrębnie ustanowionego użytkowania? O ile zastosowanie tego przepisu nie budzi wątpliwości w odniesieniu do opodatkowania kwoty dywidend wypłacanej spółce dominującej z akcji spółki zależnej, których jest ona bezpośrednim właścicielem, to pytanie dotyczy kwestii, czy to samo zwolnienie od opodatkowania przysługuje w stosunku do kwot wypłacanych z akcji oddanych w użytkowanie?

Wydaje się, że na to pytanie należy odpowiedzieć pozytywnie. Spółka dominująca spełnia wszystkie formalne warunki niezbędne do zwolnienia otrzymywanych dywidend od opodatkowania u źródła, a stosowne przepisy zarówno dyrektywy, jak i polskiej ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych nie przewidują przedmiotowego ograniczenia zastosowania tego zwolnienia tylko do akcji stanowiących własność spółki dominującej. Przepisy nie stanowią więc przeszkody dla objęcia zwolnieniem od opodatkowania u źródła dywidend otrzymywanych przez ten sam podmiot, czyli spółkę dominującą, z obu tytułów prawnych.