ANALIZA

Ministerstwo Finansów postanowiło zmienić zasady odliczania ulgi odsetkowej. Zgodnie z projektem nowelizacji ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z 30 czerwca 2008 r. prawo do odliczania odsetek od dochodu zostanie przywrócone podatnikom, którzy utracili ulgę w związku z zaciągnięciem tańszego kredytu refinansowego. W efekcie wszystkie osoby, które pierwotny kredyt mieszkaniowy spłaciły innym kredytem zaciągniętym na korzystniejszych zasadach, będą miały prawo do odliczania odsetek. Ministerialny projekt pozwala też na skonsumowanie wcześniej zapłaconych odsetek, do których podatnik stracił prawo do odliczenia. Jeśli wszystko pójdzie zgodnie z planem, zmiany dotyczące ulgi odsetkowej wejdą w życie od 1 stycznia 2009 r., a podatnicy zaległe odsetki będą mogli rozliczyć w zeznaniach podatkowych za 2008 lub 2009 rok.

Refinansowy z ulgą

Ulga odsetkowa zniknęła z ustawy o PIT z początkiem 2007 roku. Przypomnijmy, polega ona na tym, że podatnik, który spłaca kredyt (pożyczkę) na określone cele mieszkaniowe, ma prawo do odliczenia od dochodu wydatków na odsetki. Po likwidacji ulgi prawo do kontynuowania odliczenia na zasadzie praw nabytych mają nadal wszyscy podatnicy, którym w latach 2002-2006 udzielono kredytu (pożyczki) mieszkaniowej. Wszyscy oprócz tych, którzy swoje drogie kredyty postanowili zamienić na inne tańsze, czyli tzw. refinansowe. Organy podatkowe nie miały wątpliwości, że z chwilą zaciągnięcia kredytu (pożyczki) refinansowego podatnik traci prawo do kontynuowania ulgi odsetkowej. Ustawa nie przewidywała takiego celu zaciągnięcia kredytu. I nie miało znaczenia, że nowy kredyt zaciągnięty na spłatę pierwotnego kredytu dotyczy tej samej inwestycji.

Zakres odliczenia

Jeżeli zmiany wejdą w życie, zakres ulgi odsetkowej zostanie rozszerzony o odsetki od kredytu (pożyczki) zaciągniętego na spłatę kredytu mieszkaniowego udzielonego podatnikowi w latach 2002-2006. Prawo do odliczenia będzie przysługiwało także, jeśli podatnik jeszcze raz zdecyduje się na refinansowanie kredytu, czyli zaciągnie kredyt (pożyczkę) na spłatę kredytu (pożyczki) refinansowego. W projekcie znalazły się też jasne zasady odliczania odsetek od tzw. kredytów konsolidacyjnych. Po zmianie nie będzie wątpliwości, że prawo do odliczenia obejmuje tylko tę część pieniędzy, która jest przeznaczona na spłatę kredytu mieszkaniowego lub kredytu refinansującego kredyt mieszkaniowy. Odsetki związane z częścią przeznaczoną na inne cele, np. konsumpcyjne, nie podlegają odliczeniu. Nowa regulacja oznacza nie tylko to, że podatnikom zostanie przywrócona na przyszłość możliwość odliczania ulgi. Odzyskają oni także prawo do rozliczenia odsetek, które zapłacili, a których nie mogli odliczyć z uwagi na refinansowanie kredytu.

- To bardzo dobra wiadomość dla tych, którzy zaciągnęli kredyt na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych w latach 2002-2006 - uważa Łukasz Bączyk, konsultant w dziale doradztwa podatkowego PricewaterhouseCoopers.

Podkreśla, że jeżeli nowelizacja ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wejdzie w życie, podatnik będzie miał prawo odliczyć odsetki od kredytu refinansowego, za pomocą którego spłacał bądź spłaca na dogodniejszych warunkach kredyt zaciągnięty na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych. Do momentu, gdy została zlikwidowana omawiana ulga (a więc do końca 2006 roku), nie miał on takiej możliwości.

- Można tylko sobie wyobrazić, jak wielu podatników zrezygnowało z zaciągnięcia kredytu refinansowego, w związku z tym, że nie mogli od podstawy opodatkowania odliczyć odsetek na ten kredyt - wskazuje Łukasz Bączyk.

Zmiana do zmiany

Choć eksperci bardzo pozytywnie oceniają samą inicjatywę zmian w uldze odsetkowej, zwracają też uwagę na oryginalny sposób ich wprowadzenia. W ocenie Marka Kolibskiego, doradcy podatkowego, menedżera w kancelarii Ożóg & Wspólnicy, proponowana zmiana przepisów jest niewątpliwe korzystna. Jednak sposób jej wprowadzenia może budzić pewne wątpliwości.

- Nowelizuje się bowiem ustawę nowelizującą PIT, która dwa lata temu uchyliła ulgę odsetkową - mówi ekspert.

W rezultacie część przepisów dotyczących ulgi odsetkowej będzie zawarta w ustawie o PIT w brzmieniu do końca 2006 roku, a część w nowelizowanej właśnie ustawie z 2006 roku, która uchyliła ulgę odsetkową. Tym samym materialno-prawne przepisy podatkowe nie będą w całości znajdowały się w ustawie podatkowej, lecz również w ustawie ją zmieniającej.

- A wystarczyłoby, by Ministerstwo Finansów wydało ogólną interpretację przepisów prawa podatkowego stwierdzającą, że kredyt refinansowy również może korzystać z ulgi odsetkowej - uważa Marek Kolibski.

Również Rafał Dębowski, adwokat, wspólnik w kancelarii Leśnodorski Ślusarek i Wspólnicy, zwraca uwagę na technikę legislacyjną zastosowaną w przypadku omawianej zmiany.

- Przyjęta technika legislacyjna, polegająca na zmianie przepisów zmieniających w sposób wyjątkowy i ograniczony w czasie przepisy o charakterze materialnoprawnym, niewątpliwie powoduje powszechną dezorientację - uważa Rafał Dębowski.

W ocenie naszego rozmówcy przez to część uprawnionych - nie mogąc dotrzeć do nowych regulacji, w ogóle nie skorzysta z tej ważnej dla podatników zmiany.

- Można jedynie postulować, aby przepisy mające charakter przywilejów podatkowych zawarte były w zasadniczej ustawie, jaką jest ustawa o PIT, gdyż to gwarantuje powszechną dostępność do wiedzy o nowych regulacjach, a tym samym rzeczywistą możliwość skorzystania z przywilejów podatkowych - podkreśla Rafał Dębowski.

212 870 zł to część kredytu, od jakiej można odliczyć odsetki