ANALIZA

Podatnik, który został skreślony z rejestru VAT, w praktyce niewiele może zrobić, nawet jeśli zniknął z niego przez przypadek. Choć będzie to kosztowne dla niego i jego kontrahentów, trudno znaleźć prawną ścieżkę zakwestionowania takiego wykreślenia. Zawiadomienie nie jest decyzją ani postanowieniem.

Z prawnego punktu widzenia wykreślenie to zwykła czynność materialno-techniczna. Mówiąc bardziej po ludzku: jest to ręczne usunięcie kogoś z bazy (rejestru). Podatnik otrzymuje zawiadomienie. Może się też o tym nie dowiedzieć, bo ustawa przewiduje możliwość wykreślenia z rejestru bez zawiadomienia. Oczywiście przepisy określają, kiedy podatnik może zniknąć z rejestru VAT. Nie można jednak wykluczyć, że ktoś z niego zniknie przez przypadek.

Wykreślenie z urzędu

Zgodnie z przepisami ustawy o VAT urząd skarbowy wykreśla podatnika z rejestru VAT po zgłoszeniu przez niego zaprzestania wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu.

Agnieszka Bieńkowska, partner w MDDP Doradztwo Podatkowe, wyjaśnia, że urząd ma jednak prawo wykreślić podatnika z rejestru także bez konieczności uzyskiwania takiego zgłoszenia. Stanie się tak, gdy w wyniku podjętych czynności sprawdzających okaże się, że podatnik nie istnieje lub mimo podjętych udokumentowanych prób nie ma możliwości skontaktowania się z podatnikiem albo jego pełnomocnikiem.

- W takich przypadkach urząd wykreśli podatnika z rejestru nawet bez konieczności zawiadamiania go o tym fakcie - wskazuje Agnieszka Bieńkowska.

Mirosław Siwiński, doradca podatkowy z Kancelarii Witold Modzelewski Radca Prawny, zauważa, że w ostatnim okresie można zaobserwować wzmożoną aktywność organów podatkowych w zakresie weryfikacji i wykreślania podmiotów zarejestrowanych jako podatnicy VAT czynni. Chodzi o podatników firmujących swoim nazwiskiem działalność generującą VAT. Problem w tym, że ofiarą wykreślenia z rejestru może paść też uczciwy podatnik.

Czynność techniczna

Najgorsze dla podatników jest to, że trudno znaleźć prawny sposób, żeby czynność wykreślenia z rejestru VAT zakwestionować.

- Samo wykreślenie jest czynnością materialno-techniczną, od której nie przysługują wprost jakiekolwiek środki zaskarżenia - mówi Mirosław Siwiński.

Niemniej jednak tego typu czynność rozstrzyga o prawach podatnika i wywołuje daleko idące skutki.

- Zatem można to potraktować jako akt administracyjny, pytanie tylko jaki? - zastanawia się Mirosław Siwiński.

Proponuje, aby w takim wypadku próbować wystąpić z żądaniem usunięcia naruszenia prawa i potem złożyć skargę do sądu administracyjnego. Ewentualnie posłużyć się mniej uniwersalnym trybem nadzwyczajnym i złożyć wniosek o wznowienie postępowania.