Ostatnia nowelizacja Ordynacji podatkowej z 7 listopada 2008 r. wprowadziła wiele zmian w zakresie wykonalności decyzji podatkowych. Od 1 stycznia 2009 r. decyzje podatkowe mające charakter nieostateczny nie podlegają wykonaniu.

Natychmiastowa wykonalność

Od zasady tej jest jednak wyjątek. Stanowią go przypadki, kiedy organ I instancji nada tym decyzjom rygor natychmiastowej wykonalności. Może tak się zdarzyć, jeśli fiskus posiada informacje, z których wynika, że wobec podatnika toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych, ponadto jeśli podatnik nie posiada majątku o wartości odpowiadającej zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia, a także w sytuacji, gdy podatnik pozbywa się majątku znacznej wartości oraz gdy okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż trzy miesiące.

Wniesienie odwołania

Dzięki nowym przepisom podatnik, który otrzyma od organu nieostateczną decyzję podatkową, z którą się nie zgadza, nie będzie już musiał płacić budzącego kontrowersje zobowiązania (tak było do końca 2008 roku), jeśli wnosi odwołanie do wyższej instancji. Wniesienie odwołania wstrzyma wykonanie tej decyzji do czasu rozpatrzenia odwołania przez organ wyższej instancji.

Dla podatników to na pewno korzystna zmiana. Jednak jej skutek nie jest równie miły, gdyż podatnik, który wniósł odwołanie od decyzji organu podatkowego i czeka na jego rozpatrzenie, nie uzyska do czasu wydania decyzji zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach.

Natomiast rygor natychmiastowej wykonalności z mocy prawa będą miały decyzje o zabezpieczeniu, chyba że zabezpieczenie zostanie przyjęte.

Wykonanie decyzji ostatecznych

Z kolei decyzje ostateczne będą, co do zasady, podlegać wykonaniu. Jednak na wniosek podatnika wstrzymanie wykonania decyzji po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego będzie możliwe po przedłożeniu zabezpieczenia dobrowolnego. W takim przypadku wstrzymanie wykonania decyzji nastąpi do wysokości i na czas trwania zabezpieczenia.

Inną możliwością wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej zaskarżonej do sądu administracyjnego jest ustanowienie hipoteki przymusowej lub zastawu skarbowego. W takiej sytuacji wstrzymanie wykonania decyzji będzie następowało z urzędu.

ZABEZPIECZENIE WYKONANIA DECYZJI PODATKOWYCH

Zabezpieczenie wykonania decyzji następuje przez przyjęcie przez organ podatkowy, na wniosek podatnika, zabezpieczenia wykonania zobowiązania wynikającego z tej decyzji wraz z odsetkami za zwłokę, w formie:

• gwarancji bankowej lub ubezpieczeniowej,

• poręczenia banku,

• weksla z poręczeniem wekslowym banku,

• czeku potwierdzonego przez krajowy bank wystawcy czeku,

• zastawu rejestrowego na prawach z papierów wartościowych emitowanych przez Skarb Państwa lub NBP - według ich wartości nominalnej,

• uznania kwoty na rachunku depozytowym organu podatkowego,

• pisemnego, nieodwołalnego upoważnienia organu podatkowego, potwierdzonego przez bank lub spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową, do wyłącznego dysponowania środkami pieniężnymi zgromadzonymi na rachunku lokaty terminowej.

Podstawa prawna

• Ustawa z 7 listopada 2008 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 209, poz. 1318).