ROZMOWA

● W sprawozdaniu za 2008 rok NBP nie wykazał zysku. Z czego wynika taka sytuacja?

– Rzeczywiście za 2008 rok wynik finansowy NBP wyniósł zero. Osiągnięte w 2008 roku przychody, były równe poniesionym przez bank kosztom. Wśród poniesionych kosztów znalazły się również koszty utworzenia rezerwy na pokrycie ryzyka zmian kursu złotego do walut obcych, do tworzenia której NBP jest zobligowany ustawą.

● Jak się ustala zyski księgowe NBP?

– Wynik finansowy NBP budują głównie przychody i koszty będące efektem zarządzania rezerwami dewizowymi, prowadzonej przez bank centralny polityki pieniężnej oraz pełnionej przez NBP funkcji banku budżetu państwa. Ważną pozycją kosztów banku są także tzw. koszty niezrealizowane, pokazujące spadek równowartości złotowej posiadanych zasobów walut obcych jak też spadek wartości rynkowej dłużnych papierów wartościowych oraz wspomniane koszty utworzenia rezerwy na ryzyko kursowe. Pamiętajmy, że wysokość przychodów i kosztów banku centralnego w znacznej mierze determinują czynniki zewnętrzne. Mam tu na myśli kursy walut obcych oraz zagraniczne stopy procentowe. Proszę zauważyć, że około 90 proc. aktywów NBP to aktywa w walutach obcych. Umocnienie złotego wobec walut obcych ma negatywny wpływ na wynik finansowy NBP. Na koniec 2007 roku było to główną przyczyną poniesienia przez NBP straty w wysokości 12,4 mld zł.

● Czy istnieją sztywne zasady ustalania wyniku finansowego?

– Sposób ustalania wyniku finansowego NBP określa uchwała Rady Polityki Pieniężnej (RPP) w sprawie zasad rachunkowości, układu aktywów i pasywów bilansu oraz rachunku zysków i strat NBP. Uchwała ta jest realizacją zapisu ustawy o NBP mówiącego, że zasady rachunkowości powinny odpowiadać standardom stosowanym w Europejskim Systemie Banków Centralnych. Należy wspomnieć, że NBP jako pierwszy z banków centralnych nowych członków UE zaczął stosować zasady rachunkowości zgodne z wytycznymi rachunkowości EBC. NBP stosuje je konsekwentnie od 2004 roku. Z kolei zasady tworzenia i rozwiązywania rezerwy na pokrycie ryzyka kursowego, których realizacja ma wpływ na wynik finansowy banku, są określone w odrębnej uchwale RPP, do czego upoważnia radę ustawodawca.