W procesie konsolidacji spółek, podmiot przejmujący może obniżyć podatek należny o kwotę podatku naliczonego z faktur VAT i faktur korygujących otrzymanych po dniu połączenia spółek, a wystawionych na spółki przejmowane. To prawo istnieje tylko, gdy wystawca skoryguje fakturę albo nabywca wystawi notę korygującą. Naczelny Sąd Administracyjny przyznał rację ministrowi finansów, że w takim przypadku odliczenie z faktur wystawionych na spółkę już nieistniejącą nie może zostać dokonane przez spółkę przejmującą automatycznie bez dokonania korekty.

Sędzia Maciej Jaśniewicz podkreślił, że z dniem wykreślenia spółki przejmowanej z Krajowego Rejestru Sądowego spółka ta traci byt prawny. Faktury po tej dacie są wystawiane na podmiot już nieistniejący. Rację mają organy podatkowe, że w takim przypadku faktycznym nabywcą nie jest już spółka przejmowana, ale spółka przejmująca.

Spółka przejmująca uważała, że na zasadzie sukcesji podatkowej mogła odliczyć VAT z faktur wystawionych na spółki przejmowane po dniu połączenia bez obowiązku korygowania danych nabywcy usługi czy towaru.

Ze stanowiskiem spółki zgodził się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie. Według sądu w przypadku sukcesji uniwersalnej (przejęcie praw i obowiązków spółki przejmowanej) nowo powstały podmiot nie jest całkowicie odrębnym podatnikiem VAT, lecz kontynuuje działalność poprzednika. Tym samym gdy spółka przejmowana nabyła prawo do odliczenia podatku naliczonego, prawo to przechodzi na spółkę, która ją przejęła. Oznacza to, że spółka przejmująca będzie miała prawo do odliczenia VAT określonego w fakturach zakupu, wystawionych i nie- rozliczonych przez spółki przejęte – przed połączeniem, bez obowiązku korekty. Ponadto według sądu I instancji nie można przez wystawienie noty korygującej zmienić podmiotu umowy sprzedaży.

NSA nie podzielił jednak tego stanowiska i uchylił wyrok. Interpretacja ministra finansów jest więc prawidłowa. Spółka przejmująca ma prawo do odliczenia VAT bez uprzedniej korekty tylko co do faktur wystawionych przed datą przejęcia, o ile wystąpi związek podatku naliczonego ze sprzedażą opodatkowaną.

Wyrok jest prawomocny.

ORZECZNICTWO

Wyrok NSA z 21 marca 2012 r., sygn. akt I FSK 806/11.