Sąd, wydając wyrok, powołał się na uchwałę poszerzonego składu NSA z 24 października 2011 r. (sygn. akt I FPS 2/11). Sędzia Marek Kołaczek podkreślił, że uchwała ta wprawdzie dotyczyła sprzedaży udziału w prawie użytkowania wieczystego gruntu, ale jej tezy mogą mieć zastosowanie również do sprzedaży udziału we współwłasności gruntu.

Sprawa dotyczyła działek gruntu, którego współwłaścicielami były Skarb Państwa oraz dwie osoby fizyczne. Strony postanowiły znieść współwłasność gruntów. Złożony został wniosek o interpretację podatkową. We wniosku podkreślono, że w wyniku umowy Skarb Państwa stanie się wyłącznym właścicielem działki, natomiast osoby fizyczne w zamian nabędą inną działkę na współwłasność w równych częściach. Skutkiem takiej umowy będzie to, że Skarb Państwa zyska udział przewyższający wartość swojego pierwotnego udziału o blisko 190 tys. zł, jednak z realizacją takiej umowy nie są związane żadne rozliczenia finansowe.

We wniosku o interpretację prezydent miasta reprezentujący Skarb Państwa uznał, że jeśli osoby fizyczne nie są podatnikami VAT oraz nie przysługiwało im prawo do odliczenia podatku naliczonego, to nie wystąpi opodatkowanie przy zniesieniu współwłasności.

Organ podatkowy nie zgodził się z tym i stwierdził, że taką czynność należy traktować jak sprzedaż towaru, która podlega VAT. W wyniku umowy między Skarbem Państwa a osobami fizycznymi dochodzi bowiem do zamiany towarów, ponieważ za udział w nieruchomości nabyty od osób fizycznych Skarb Państwa przekaże na ich rzecz udział w innej nieruchomości. Tak więc zamiana udziałów odpowiada pojęciu dostawy towarów.

WSA uchylił interpretację organu podatkowego, uznając skutki umowy między osobami fizycznymi a Skarbem Państwa za usługę.

NSA powołując się na zeszłoroczną uchwałę w składzie siedmiu sędziów, nie zgodził się z tezami sądu I instancji. Orzekł, że sprzedaż współwłasności nie może prowadzić do innych skutków prawnych niż sprzedaż towaru przez jedynego właściciela. Jeśli taka sytuacja stanowi dostawę towarów, w jej wyniku dochodzi bowiem do przeniesienia prawa do rozporządzenia towarami jak właściciel, to takie same skutki ma sprzedaż współwłasności.

Wyrok jest prawomocny.

ORZECZNICTWO

Wyrok NSA z 13 marca 2011 r., sygn. akt I FSK 817/11.