Od tego dnia wymogami ustawy AML zostają objęci przedsiębiorcy, których podstawową działalnością gospodarczą jest świadczenie usług polegających na sporządzaniu deklaracji, prowadzeniu ksiąg podatkowych, udzielaniu porad, opinii lub wyjaśnień z zakresu przepisów prawa podatkowego lub celnego, niebędący innymi instytucjami obowiązanymi. Oznacza to, że wszystkie biura rachunkowe, bez względu na formę (zarówno spółki kapitałowe i osobowe, jak i jednoosobowe działalności gospodarcze) oraz niezależnie od rozmiaru i liczby zatrudnionych pracowników, stają się instytucjami obowiązanymi i objęte będą wymogami ustawy AML.

Jest to rewolucja, gdyż do tej pory obowiązek wdrożenia obowiązków wynikających z ustawy AML dotyczył wyłącznie doradców podatkowych, biegłych rewidentów i podmiotów prowadzących księgi rachunkowe (tzw. pełną księgowość).

Ustawa AML nakłada na instytucje obowiązane szereg obowiązków które musza realizować. Chodzi tu przede wszystkim o: stworzenie wewnętrznej procedury, wyznaczenie osób odpowiedzialnych za realizację obowiązków w zakresie AML, dokonywanie bieżącej oceny ryzyka w odniesieniu do klientów i ich transakcji, stosowania określonych środków bezpieczeństwa finansowego, wprowadzenie szkoleń dla pracowników, raportowanie do Generalnego Inspektora Informacji Finansowej (GIIF), ustalenia zasad wewnętrznej kontroli oraz prowadzenie i przechowywanie dokumentacji potwierdzającej wykonywanie obowiązków.

Najważniejszym obowiązkiem każdego biura rachunkowego, jako instytucji obowiązanej, jest wprowadzenie wewnętrznej procedury w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowania terroryzmu. Procedura, zgodnie z art. 50 ust. 2 ustawy AML, powinna określać zasady stosowane w instytucji obowiązanej i obejmuje w szczególności określenie: zasady rozpoznawania i oceny ryzyka prania pieniędzy oraz finansowania terroryzmu, zasad stosowania środków bezpieczeństwa czy zasady wykonywania obowiązków w zakresie przekazywania GIIF zawiadomieni o podejrzeniu prania pieniędzy i finansowania terroryzmu.

Biura rachunkowe mają nie tylko obowiązek stworzenia samej procedury ale także jej bieżącego stosowania, które powinno przede wszystkim polegać na dokonywaniu oceny ryzyka (zarówno instytucji obowiązanej jak i klientów i ich transakcji) oraz stosowaniu odpowiednich środków bezpieczeństwa. Środki bezpieczeństwa polegają na:
- identyfikacji klienta i weryfikacji jego tożsamości;
- identyfikacji beneficjenta rzeczywistego oraz podejmowania uzasadnionych czynności
- ocenie stosunków gospodarczych i uzyskania informacji na temat ich celu i zamierzonego charakteru;
- bieżącego monitorowaniu stosunków gospodarczych z klientem.



Ocena ryzyka i stosowanie odpowiednich środków bezpieczeństwa nakładają na biura rachunkowe obowiązek dokładnej analizy klientów (w tym struktury właścicielskiej, beneficjentów rzeczywistych, jak i obszaru geograficznego czy branży w której działają), ich transakcji oraz podejmowania określonych czynności w celu zdobycia jak największej wiedzy o działalności klienta.

Niewykonywanie przez biura rachunkowe powyższych obowiązków może skutkować nałożeniem na nie sankcji administracyjnych, jak i karnych. Co istotne, karę pieniężną można nałożyć do wysokości dwukrotności kwoty korzyści osiągniętej lub straty unikniętej przez instytucję obowiązaną w wyniku naruszenia albo – w przypadku gdy nie jest możliwe ustalenie kwoty tej korzyści lub straty – do wysokości równowartości kwoty 1 000 000 euro.

Barbara Czerwińska – KBiW Kurpiejewski Budzewski i Wspólnicy