Jeżeli wobec spółki sąd ogłasza upadłość z możliwością zawarcia układu lub upadłość likwidacyjną, konieczne jest zamknięcie ksiąg rachunkowych. Takie postępowanie wynika bezpośrednio z art. 12 ust. 2 pkt 6 ustawy o rachunkowości, która nakazuje dokonać tej czynności na dzień poprzedzający postawienie jednostki w stan upadłości lub likwidacji - nie później niż w ciągu trzech miesięcy od tego dnia.

Następnie konieczne jest sporządzenie sprawozdania finansowego. Jeżeli brak jest przesłanek do stwierdzenia możliwości kontynuacji działania, wyceny majątku dokonuje się na podstawie art. 29 ustawy o rachunkowości. Według tego przepisu majątek wycenia się według cen sprzedaży netto możliwych do uzyskania, nie wyższych jednak od cen ich nabycia albo kosztów wytworzenia, pomniejszonych o dotychczasowe odpisy amortyzacyjne lub umorzeniowe, a także odpisy z tytułu trwałej utraty wartości.

W takim przypadku jednostka zobowiązana jest również utworzyć rezerwę na przewidywane dodatkowe koszty i straty spowodowane zaniechaniem lub utratą zdolności do kontynuowania działalności. Zgodnie zaś z art. 29 ust. 2a ustawy różnica powstała w wyniku wyceny oraz utworzenia rezerwy, wpływa na kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny. (Po stronie debetowej konta 803 „Kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny” księguje się zmniejszenia, a po stronie kredytowej zwiększenia z aktualizacji wyceny.)

Warto pamiętać, że wysokość tworzonej rezerwy musi uwzględniać koszty, które spółka poniesie w związku z likwidacją. Powinna więc obejmować koszty osobowe, koszty i kary związane z zerwaniem kontraktów, koszty archiwizacji i wywozu dokumentacji spółki, koszty prawne i administracyjne. Utworzenie rezerw należy odzwierciedlić zapisem: strona Wn konta 803 „Kapitał z aktualizacji wyceny”, strona Ma konta 843 „Rezerwy na koszty postępowania likwidacyjnego”.

AGNIESZKA POKOJSKA

agnieszka.pokojska@infor.pl