• Nie każdy uzyskany przez dziecko dochód pozbawia prawa do ulgi rodzinnej
  • Ulgi nie zabiera renta rodzinna, dochody zwolnione od podatku oraz dochody do kwoty 3015 zł
  • Prawo do odliczenia mogą stracić rodzice dzieci, które uzyskały dochody z pracy za granicą

ANALIZA

Przy okazji najbliższych rozliczeń podatkowych szansę na największe oszczędności mają podatnicy wychowujący dzieci własne lub przysposobione. W zeznaniach rocznych składanych do 30 kwietnia 2008 r. będą mogli pomniejszyć podatek o kwotę 1145,08 zł na każde dziecko. Prawo do odliczenia zostało zawężone wyłącznie do dzieci małoletnich, dzieci bez względu na wiek, jeżeli otrzymywały one zasiłek pielęgnacyjny, a także dzieci do ukończenia 25 lat uczących się w szkołach. W przypadku tych ostatnich, oprócz konieczności spełnienia warunku pobierania nauki, ustawodawca wprowadził jeszcze jedno ograniczenie - dzieci te nie mogą w roku podatkowym uzyskiwać dochodów. Nie oznacza to jednak, że każdy osiągnięty przez dziecko dochód automatycznie pozbawia rodzica prawa do skorzystania z możliwości pomniejszenia podatku. Ustawodawca dopuścił tutaj przypadki, w których uzyskany przez dziecko dochód nie wyłącza możliwości skorzystania z ulgi.

Wyjątki od reguły

Prawo do ulgi z tytułu wychowywania własnych lub przysposobionych dzieci zostało ograniczone wyłącznie do dzieci, o których mowa w art. 6 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.). Tym samym ustawodawca odsyła nas do przepisu regulującego zasady wspólnego rozliczenia samotnego rodzica z dzieckiem. Jak wskazuje Marcin Retka, specjalista w Dziale Doradztwa Podatkowego KPMG, z ulgi na dzieci mogą zatem skorzystać m.in. rodzice, którzy wychowywali w roku podatkowym dzieci do ukończenia 25 lat uczące się w szkołach, o których mowa w przepisach o systemie oświaty lub w przepisach ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, jeżeli dzieci te nie uzyskały dochodów, z wyjątkiem dochodów wolnych od podatku dochodowego, renty rodzinnej oraz dochodów do wysokości niepowodującej obowiązku zapłaty podatku.

- Oznacza to, że dziecko może uzyskiwać dochody z renty rodzinnej i nie powoduje to ograniczeń w korzystaniu z ulgi rodzinnej. To samo dotyczy dochodów zwolnionych z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych - mówi Grażyna Nelip, doradca podatkowy w Spółce Doradztwa Podatkowego GRNB-Partner.

Dochody wolne od podatku

Mówiąc o dochodach zwolnionych, można wskazać tutaj świadczenia pomocy materialnej dla uczniów, studentów, uczestników studiów doktoranckich i osób uczestniczących w innych formach kształcenia, pochodzące z budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego oraz ze środków własnych szkół i uczelni, stypendia naukowe i za wyniki w nauce, wygrane i nagrody otrzymane przez uczniów za udział w konkursach, turniejach i olimpiadach organizowanych na podstawie przepisów o systemie oświaty.

- Jeżeli zatem dziecko otrzymało odszkodowanie, stypendium lub nagrodę za udział w olimpiadzie organizowanej przez szkołę, które korzystają ze zwolnienia od podatku, to taki dochód nie będzie przeszkodą dla skorzystania z ulgi - potwierdza Marcin Retka.

Niski dochód

Z ulgi rodzinnej mogą także korzystać rodzice dzieci, które w roku podatkowym osiągnęły dochód w wysokości niepowodującej obowiązku zapłaty podatku. W takim wypadku dziecko ma obowiązek złożenia zeznania w urzędzie skarbowym, jednak od uzyskanych dochodów nie zapłaci żadnego podatku.

Jak wyjaśnia Maciej Hadas, senior konsultant w departamencie doradztwa podatkowego HLB Frąckowiak i Wspólnicy, kwotę dochodu niepowodującą obowiązku zapłaty podatku oblicza się według zasad wynikających ze skali podatkowej.

- Kwota zmniejszająca podatek wynosi w 2007 roku 572,54 zł. Przy dochodzie 3015 zł i przy stawce podatkowej 19 proc. podatek wynosi 572,85 zł. Po pomniejszeniu podatku o kwotę zmniejszającą podatek uzyskujemy kwotę wolną od podatku, tj. właśnie 3015 zł. Tyle może zarobić dziecko, by rodzic mógł skorzystać z ulgi rodzinnej. Jest to zatem kwota netto - wskazuje Maciej Hadas.

Wakacyjna praca za granicą

W praktyce często zdarza się, że jedynym dochodem uzyskanym przez dziecko w roku podatkowym są dochody z wakacyjnej pracy za granicą. Marcin Retka podkreśla, że podstawą zwolnienia od podatku uzyskanego przychodu mogą być również przepisy umów międzynarodowych.

- Jeżeli przykładowo dziecko uzyskało przychód z tytułu pracy wykonywanej w Wielkiej Brytanii, który został tam opodatkowany, to na mocy umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania pomiędzy Polską a Wielką Brytanią przychód taki powinien być wolny od podatku w Polsce. W konsekwencji rodzice również powinni mieć prawo do skorzystania z ulgi na dzieci - twierdzi nasz rozmówca.

W niektórych jednak przypadkach dochody dziecka uzyskane za granicą pozbawiają rodziców prawa do skorzystania z ulgi. Ekspert zwraca uwagę, że w sytuacji, gdy dziecko uzyska dochody np. w Austrii, Danii czy Holandii (umowy międzynarodowe z tymi krajami nie zwalniają uzyskanego tam dochodu z opodatkowania w Polsce), to możliwość skorzystania z ulgi na dzieci zależeć będzie od wysokości uzyskanego tam dochodu.

- Ulga na dzieci będzie zatem przysługiwać rodzicom, jeżeli podstawa opodatkowania dochodu dziecka nie przekroczy w Polsce kwoty 3015 zł, tj. kwoty niepowodującej obowiązku zapłaty podatku w kraju - wyjaśnia Marcin Retka.

Koniec nauki w trakcie roku

Podatnik, który ma dzieci pełnoletnie, pomniejszy podatek, jeżeli dziecko spełnia kryterium wieku oraz warunek pobierania nauki (z wyjątkiem dzieci otrzymujących zasiłek pielęgnacyjny). Wystarczy, że wymogi te są realizowane przez część roku podatkowego. Jeżeli zatem na przykład dziecko skończyło szkołę średnią w trakcie roku podatkowego i nie kontynuuje nauki, to w sytuacji gdy podejmie pracę, ale jego dochody nie przekroczą kwoty 3015 zł, rodzicom będzie przysługiwała ulga.

- Okoliczność, że dziecko ukończyło naukę w ciągu roku podatkowego, jest bez znaczenia przy ocenie prawa do skorzystania z ulgi za ten rok - twierdzi Maciej Hadas. Przepis art. 27f ustawy o PIT dotyczący ulgi na dzieci odwołuje się do art. 6 ust. 4 tej ustawy, a ten wyraźnie wskazuje, iż dotyczy dzieci do ukończenia 25 lat, uczących się w szkołach, bez zastrzeżenia, że nauka musi trwać przez okres całego roku kalendarzowego.

- Tym samym ukończenie szkoły w trakcie roku podatkowego nie przekreśla prawa do ulgi, pod warunkiem że dziecko nie osiągnie dochodu z pracy w wysokości powodującej obowiązek zapłaty podatku dochodowego - potwierdza ekspert.

3015 zł roczny dochód dziecka, który nie pozbawia rodziców prawa do ulgi za 2007 rok

MAGDALENA MAJKOWSKA

magdalena.majkowska@infor.pl

GP RADZI

Czy jest ulga przy dochodach z najmu

Jedyny dochód osiągam z czynszu za wynajem lokalu. Nie pracuję, gdyż wychowuję dziecko. Z uzyskanego dochodu mogłam rozliczyć się na zasadach ogólnych według stawki 19 proc., ale obliczyłam, że zapłacę mniejszy podatek, płacąc ryczałt w wysokości 8,5 proc. Zapłaciłam podatek ryczałtowy w kwocie 1200 zł, czy mogę skorzystać z ulgi na dziecko?

Nie

Niestety, możliwość pomniejszenia podatku z tytułu wychowywania własnych lub przysposobionych dzieci ustawodawca przyznał wyłącznie podatnikom, którzy rozliczają się z fiskusem na zasadach ogólnych, tzn. według skali podatkowej ze stawkami 19, 30 i 40 proc. Podatnikom osiągającym wyłącznie dochody opodatkowane w sposób zryczałtowany lub według stawki liniowej ulga na dzieci nie przysługuje. Trzeba jednak pamiętać, że wybór uproszczonej formy opodatkowania nie pozbawia rodzica prawa do skorzystania z rodzinnej preferencji w sytuacji, gdy dodatkowo osiąga również dochody np. z umowy o pracę, emerytury lub renty opodatkowane na ogólnych zasadach. Wynika to z tego, że dochodów opodatkowanych ryczałtem lub liniowo nie łączy się z tymi, które rozliczane są według skali. Rodzina nie utraci prawa do pomniejszenia podatku również w przypadku, gdy chociaż jedno z małżonków płaci podatek według skali. Ulgę na dzieci można bowiem w całości odpisać od podatku jednego z rodziców.

Czy jest odliczenie na dzieci urodzone w trakcie roku

We wrześniu 2007 r. urodziła nam się córka. Starszy syn uczy się w gimnazjum. Czy w rozliczeniu podatkowym za ten rok będziemy mogli z mężem odpisać ulgę tylko na syna, czy też przysługuje nam odliczenie również na córkę i czy będzie to kwota w pełnej wysokości?

Tak

Zgodnie z art. 27f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych podatnik może odliczyć od podatku obliczonego według skali ulgę na dzieci, jeżeli w roku podatkowym wychowywał własne lub przysposobione dzieci. Ustawodawca nie wprowadził tutaj dodatkowego wymogu wychowywania dziecka przez cały rok podatkowy.

Oznacza to, że prawo do pomniejszenia podatku w zeznaniach podatkowych składanych do 30 kwietnia 2008 r. mają także podatnicy, którzy zostali rodzicami w 2007 roku. Zatem, żeby skorzystać z ulgi na dzieci, wystarczy, aby dziecko urodziło się przed końcem grudnia tego roku. Warto podkreślić, że to samo dotyczy przysposobienia. Podatnicy, którzy w tym roku adoptowali dziecko, będą mogli odliczyć ulgę w rozliczeniu podatkowym za 2007 rok. Podobnie będzie w sytuacji, gdy dziecko w trakcie roku podatkowego kończy naukę lub 25 lat. Również w tych przypadkach rodzice zachowują prawo do skorzystania z odliczenia. We wszystkich tych sytuacjach rodzice skorzystają z pełnej kwoty odliczenia, czyli 1145,08 zł na każde dziecko.

Podstawa prawna

■ Art. 27f ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.).