Ustalając podstawę do naliczenia cła, a więc wartość celną, do ceny transakcyjnej widocznej na fakturze importowej, dodaje się i odejmuje koszty wymienione w art. 32 i 33 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny. Przykładem kosztu, który musi być obligatoryjnie dodany do ceny transakcyjnej, powiększając tym samym podstawę, od której nalicza się cło, jest koszt transportu na odcinku pozaunijnym. Oczywiście, jeśli nie jest już zawarty w cenie. Z kolei przykładem kosztu, który podlega odliczeniu od wartości celnej, jest transport towaru wewnątrz Unii Europejskiej.

Jednak o ile dodawanie elementów wymienionych w art. 32 kodeksu jest absolutnie obligatoryjne, o tyle odejmowanie kosztów wymienionych w art. 33 już obowiązkowe nie jest. Kodeks wspólnotowy stanowi, że nie wlicza się do wartości celnej tych kosztów tylko wtedy, gdy można je wyodrębnić z ceny faktycznie zapłaconej lub należnej. Zatem wiedza o tym, które koszty nie wchodzą do wartości celnej, może przyczynić się do obniżenia cła płaconego przy odprawie celnej. Wystarczy dopilnować, aby koszty te były wyodrębnione na fakturze importowej.

Oszustwo celne polegające na zaniżeniu podstawy naliczenia cła jest karane na podstawie art. 87 kodeksu karnego skarbowego

Agencje celne dokonujące odprawy towarów w imieniu importera widząc, że cena na fakturze zawiera wszystkie koszty transportu na odcinku unijnym i pozaunijnym (a tak się dzieje, gdy dostawa jest realizowana na przykład na powszechnych warunkach dostawy DAP czy CPT), mogą poprosić importera o rozgraniczenie kosztów transportu. Wyodrębnienie transportu na odcinek unijny spowoduje, że można je będzie odliczyć od wartości celnej. Jednak w praktyce często tak się nie dzieje. Odliczenie kosztów nie leży zazwyczaj w interesie agencji, gdyż wiąże się to z dodatkową pracą i może opóźnić odprawę celną.

Naczelnik urzędu celnego może przeprowadzić w ciągu 3 lat kontrolę zgłoszenia celnego, ustalając, czy zadeklarowana w nim wartość celna jest prawidłowa

Oprócz wspomnianych już kosztów transportu na odcinku unijnym, odliczeniu od wartości celnej podlegają: prace budowlane i montażowe, obsługa lub pomoc techniczna wykonane po przywozie towarów takich jak zakłady przemysłowe, maszyny czy wyposażenie, odsetki wynikające z umowy o finansowaniu, opłaty za prawo do kopiowania przywiezionych towarów we Wspólnocie, prowizja od zakupu, należności celne przywozowe i inne opłaty pobierane z tytułu przywozu lub sprzedaży towarów.

Iwona Krucka