Pożyczka prywatna

Inaczej jest w sytuacji, gdy pieniądze zostaną pożyczone osobie nieprowadzącej firmy na jej cele prywatne.

Grzegorz Grochowina mówi, że taki pożyczkobiorca niebędący przedsiębiorcą nie pełni funkcji płatnika podatku. Oznacza to, że pożyczkodawca sam jest zobowiązany obliczyć zryczałtowany podatek, ująć go w zeznaniu podatkowym i uiścić na rachunek urzędu skarbowego.

W zeznaniu rocznym jest przewidziana specjalna rubryka, w której należy wykazać zryczałtowany podatek dochodowy, który nie został pobrany przez płatnika, w tym od przychodów z odsetek od pożyczek. Większość osób omija w rozliczeniu podatkowym tę część, przede wszystkim ze względu na brak druku pomocnego przy obliczeniu tego podatku.

Inną kwestią jest też częste nieujawnianie umowy pożyczki przed urzędem skarbowym. Jeśli jednak pożyczkobiorca w związku z zawarciem umowy pożyczki złożył do urzędu skarbowego deklarację PCC, jest to dowód dla fiskusa w postępowaniu podatkowym czy kontrolnym weryfikującym zapłatę podatku od odsetek przez pożyczkodawcę.

Nieodpłatne świadczenie

Oprócz analizy przychodu pożyczkodawcy warto zwrócić uwagę na potencjalny przychód pożyczkobiorcy, szczególnie gdy pożyczka jest nieoprocentowana.

W opinii Zbigniewa Błaszczyka, doradcy podatkowego z firmy Tax-Us Podatki Doradztwo, wtedy pożyczkobiorca uzyskuje potencjalne przychody z nieodpłatnych świadczeń w wysokości kosztu pożyczki udzielonych na zasadach rynkowych.

Część organów podatkowych wydaje też liberalne interpretacje w tym zakresie. Wskazać można na stanowisko dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z 6 września 2010 r. (nr. ITPB2/415-565/10/MU), zgodnie z którymi udzielenie nieprocentowanej pożyczki nie rodzi skutków podatkowych.

Grzegorz Grochowina przestrzega jednak, że generalnie przyjęcie takiego stanowiska jest ryzykowne. Świadczą o tym liczne spory podatników w sądach administracyjnych wynikające z wydanych decyzji wymierzających wysokość podatku. Zwrócić trzeba w szczególności uwagę na jeden z ostatnich wyroków NSA z 1 marca 2011 r. (sygn. akt II FSK 1938/09). Sąd uznał, że otrzymanie gotówki w ramach nieoprocentowanej pożyczki przez osobę fizyczną to właśnie przychód z nieodpłatnych świadczeń. Dlatego prawidłowe jest wyliczenie podstawy opodatkowania według średniego oprocentowania pożyczek bankowych.