Zwrot wkładów

Pojęcie „zwrot wkładu” powinno być interpretowane zgodnie z kodeksem spółek handlowych, tj. z perspektywy spółki, która w sytuacjach określonych przepisami zwraca wkład na rzecz osoby, która jest uprawniona do otrzymania takiego zwrotu, tj. na rzecz osoby, która albo jest wspólnikiem spółki w chwili zwrotu wkładu, albo jest spadkobiercą wspólnika, który nie przystępuje do spółki i żąda rozliczenia, w tym zwrotu wkładu. Podobnie określenie „do wysokości wniesionych wkładów” zostało użyte przez ustawodawcę jedynie w celu określenia kwoty dochodu, który jest wolny od podatku, a nie w celu ograniczenia kręgu osób uprawnionych do korzystania ze zwolnienia.

– Adresatem zwolnienia jest każdy, kto otrzymuje od spółki osobowej świadczenie, które może być kwalifikowane jako zwrot wkładu, niezależnie od tego, czy to sam wspólnik wniósł ten wkład i czy jest wspólnikiem w chwili zwrotu wkładu – stwierdza Marek Kozaczuk.

Dodatkowo interpretacja tego przepisu, jaką stosują organy podatkowe, prowadzi do naruszenia zasady sukcesji podatkowej po stronie spadkobiercy przewidzianej w Ordynacji podatkowej.

Jak mówi Szymon Wojciechowski, przepisy Ordynacji podatkowej (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.) nie pozostawiają wątpliwości, że spadkobierca wstępuje w ogół praw i obowiązków podatnika. Jeśli zatem podatnikowi przysługiwało prawo do skorzystania ze zwolnienia ujętego w art. 21 ust. 1 pkt 50 ustawy o PIT, jego spadkobiercy powinni automatycznie dysponować tym samym prawem.

Zmiana przepisów

Podkreślić trzeba, że zgodnie z nowelizacją ustawy o PIT z 25 listopada 2010 r. omawiany przepis art. 21 ust. 1 pkt 50 będzie zmieniony (nowelizacja została podpisana 26 listopada przez prezydenta). Od 2011 roku zlikwidowane zostanie zwolnienie podatkowe przewidziane dla przychodów otrzymanych w związku ze zwrotem wkładów w spółce osobowej, do wysokości wniesionych wkładów.

Jak tłumaczy Andrzej Ossowski, zwrot wkładów nie będzie podlegał opodatkowaniu z uwagi na określony w nowelizacji zmieniony sposób ustalania dochodu z likwidacji spółki niebędacej osobą prawną lub wystąpienia z takiej spółki.

Aleksandra Kozłowska z TPA Hortwath zwraca uwagę, że regulacja nowego art. 24 ust. 3c ustawy o PIT, który będzie obowiązywał od 1 stycznia, nie zawiera pojęcia, zwrot wkładów lecz stanowi, że dochodem z tytułu wystąpienia wspólnika ze spółki osobowej w przypadku otrzymania środków pieniężnych jest różnica pomiędzy przychodem a wydatkami na nabycie lub objęcie prawa do udziałów w takiej spółce.

– Można przyjąć, że nowe zasady będą się odnosiły zarówno do pierwotnego wspólnika, jak również do wspólnika, który jako spadkobierca pierwotnego wspólnika przystąpił do spółki osobowej – dodaje Aleksandra Kozłowska.

Jeśli zatem przewidziany jest brak zróżnicowania podmiotowego, tj. pierwotnego wspólnika i wspólnika spadkobiercy, to dotychczasowi podatnicy, którzy od fiskusa otrzymali niekorzystne decyzje w związku ze zwrotem wkładu do spółki osobowej, mogą wystąpić o zwrot nadpłaty podatku.