Praktycznie co roku jesienią jesteśmy świadkami legislacyjnego wyścigu podatkowego. Jest to wyścig z czasem. Podobnie jest i w tym roku. Mimo że projekty nowelizujące ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o podatku dochodowym od osób prawnych były opublikowane przez Ministerstwo Finansów na wiosnę, prace parlamentarne nad nimi nabrały tempa dopiero teraz.

– Projekt ustawy wpłynął do Sejmu 20 października br., a już 9 dni później został przez niższą izbę parlamentu uchwalony. W podobnym ekspresowym tempie projektem zajmował się Senat – podkreśla Marcin Kaczanowicz, asystent podatkowy w Independent Tax Advisers Doradztwo Podatkowe.

Dlaczego mowa o wyścigu z czasem? Otóż dlatego, że nie można zmieniać zasad opodatkowania podatkami dochodowymi w trakcie roku. Wszystkie zmiany w CIT i PIT muszą wchodzić w życie od 1 stycznia. Co więcej, dzięki Trybunałowi Konstytucyjnemu, aby zmiany w PIT i CIT zaczęły obowiązywać od nowego roku, muszą być opublikowane w Dzienniku Ustaw do 30 listopada roku poprzedniego. Jeśli zatem nowe reguły mają obowiązywać od 1 stycznia 2011 r., nowelizacje muszą być opublikowane do 30 listopada 2010 r.

Wprowadzane zmiany

Od 1 stycznia 2011 r. planowane jest wejście w życie nowelizacji ustaw o CIT i PIT. Projekty nowelizacji mają przede wszystkim na celu dostosowanie przepisów tych ustaw do prawa wspólnotowego oraz w dużej mierze precyzują zasady opodatkowania dochodów uzyskiwanych przez podatników podatków dochodowych z tytułu udziału w spółkach niebędących osobami prawnymi.

Grzegorz Grochowina, ekspert w Firmie Doradczej KPMG, zauważa, że wiele przepisów budzących obecnie wątpliwości interpretacyjne lub powodujących rozbieżności w orzecznictwie organów podatkowych i sądów administracyjnych, jak choćby opodatkowanie wymiany udziałów, wniesienie wkładu do spółek niebędących osobą prawną czy też określenie kosztów uzyskania przychodu w przypadku zbycia udziałów objętych za wkład niepieniężny w postaci przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części, zostało w większości przypadków przez projekty nowelizacji tych ustaw doprecyzowane.

Marcin Kaczanowicz dodaje, że proponowane przepisy znoszą m.in. ulgę dla producentów biokomponentów (od 1 maja 2011 r.) oraz zwalniają z CIT zagraniczne fundusze inwestycyjne i emerytalne, działające na podobnych zasadach co fundusze polskie.

Również Artur Cmoch, doradca podatkowy, wspólnik w kancelarii Grynhoff Woźny Wspólnicy, zwraca uwagę, że celem, jaki przyświecał autorom nowelizacji, było uporządkowanie przepisów regulujących podatkowe skutki związane z wnoszeniem wkładów niepieniężnych do spółek prawa handlowego.

Przy okazji porządkowania przepisów zdecydowano się na ograniczenie możliwości optymalizacyjnych, będących efektem tych działań. W szczególności nowelizacja ogranicza możliwości związane z podwyższaniem wartości – dla celów podatkowych, składników majątkowych poprzez ich wnoszenie jako wkładów do spółek osobowych.

– Oceniając zmiany, można mówić zarówno o rozszerzeniu niektórych przywilejów, jak również o zawężeniu niektórych zwolnień jak ma to miejsce np. w odniesieniu do planów motywacyjnych opartych na preferencyjnym nabyciu akcji – stwierdza Jacek Bajson, ekspert w TPA Horwath.

Ekspert dodaje, że zdaniem wielu sądów korzyść podatkowa związana z tym rozwiązaniem jest niezależna od siedziby oferującej spółki – od 1 stycznia 2011 r. istotne będzie to, czy spółka ta posiada siedzibę na terytorium EOG. Poważne zmiany, zarówno korzystne, jak i negatywne dla podatników, zajdą również w stosunku do działań restrukturyzacyjnych z udziałem spółek kapitałowych i spółek nieposiadających osobowości prawnej.

– Zakładam, że omawiana nowela jest jednym z priorytetów w sferze podatkowej i do 30 listopada zostanie ogłoszona, co pozwoli na wejście w życie zmian od nowego roku – stwierdza Jacek Bajson.