W praktyce cesja umowy leasingu jest dokonywana w przypadku, gdy przedmiot leasingu, np. samochód osobowy, staje się zbędny dla prowadzonej działalności bądź brak jest środków na spłatę rat leasingu.

Według ekspertów z Grant Thornton Frąckowiak w przypadku cesji umowy leasingu dochodzi do wstąpienia w prawa z umowy nowego korzystającego (cesjonariusza), co w konsekwencji oznacza konieczność zbadania, czy na moment cesji umowy umowa ta spełnia wymogi konieczne, aby ją uznać za umowę leasingu operacyjnego w aspekcie podatkowym. Ponadto pojawia się problem, czy wstąpienie do umowy nowego korzystającego na gruncie przepisów podatkowych należy traktować jako zawarcie nowej czy kontynuację poprzedniej umowy.

Umowa cesji

W ujęciu cywilistycznym korzystający ma prawo scedować ciążące na nim prawa i obowiązki względem wierzyciela na osobę trzecią. Jak podkreśla Iwona Paluch, konsultant w Grant Thornton Frąckowiak, nowy korzystający wstępuje we wszelkie prawa i obowiązki dotychczasowego korzystającego. Z punktu widzenia Ordynacji podatkowej brak jest przepisów, które stanowiłyby o następstwie prawnopodatkowym w przypadku cesji umów w prawie cywilnym. Nie należy zatem utożsamiać następstwa w prawie cywilnym z następstwem prawnopodatkowym.

– W związku z tym w przypadku cesji umowy leasingu należy ją traktować (podatkowo) jak nowo zawartą umowę leasingu. Aby zaś umowa spełniała przesłanki umowy leasingu operacyjnego, muszą być spełnione przesłanki wskazane w ustawie o PIT i ustawie o CIT. Jest to m.in. wymóg zawarcia umowy na czas oznaczony, nie krótszy niż 40 proc. normatywnego okresu amortyzacji (dziesięć lat w przypadku podlegających amortyzacji nieruchomości) – podkreśla Iwona Paluch.

Ustalenie wartości początkowej

Dodaje, że ponadto suma opłat ustalonych w umowie nie może być niższa od wartości początkowej przedmiotu leasingu. Jeżeli zatem w ujęciu podatkowym cesję umowy leasingu należy traktować jako nowo zawartą umowę, a warunki w niej zawarte w stosunku do umowy pierwotnej nie ulegną zmianie, to spełnienie wskazanych przesłanek będzie co najmniej trudne, a nawet niemożliwe. Chodzi tu przede wszystkim o ustalenie wartości początkowej środka trwałego, tak aby możliwe było spełnienie przesłanek koniecznych w przypadku kwalifikacji umowy jako umowy leasingu operacyjnego.

– Suma pozostałych do spłacenia opłat leasingowych w momencie cesji nie będzie odpowiadać wartości początkowej środka trwałego, ponieważ wartość początkowa ustalana jest w momencie oddania środka trwałego w leasing pierwszemu korzystającemu. Przy cesji umowy część opłat została już spłacona przez cedenta – argumentuje Iwona Paluch.