W każdej firmie może zdarzyć się sytuacja błędnego wystawienia faktury. Problem w tym, co z nią zrobić: zadzwonić do kontrahenta, żeby ją podarł i uznał za niebyłą, czy skorygować do zera. Jak się okazuje, fakturę wystawioną pod wpływem błędu, a więc przykładowo powtórnie wysłaną do odbiorcy, można wyłącznie skorygować. Anulowanie, czyli np. podarcie faktury, którą firma wysłała do odbiorcy, jest niedopuszczalne, a nawet sankcjonowane. Inaczej jest jednak traktowana faktura, która nie została wysłana. W takiej sytuacji można ją anulować.

Kiedy korygować...

Na konieczność skorygowania faktury wysłanej pod wpływem błędu zwracają uwagę sądy. Przykładowo Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (sygn. akt III SA/Wa 3463/08, nieprawomocny) powołał się na przepisy rozporządzenia ministra finansów z 25 maja 2005 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, zaliczkowego zwrotu podatku, wystawania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 95, poz. 798 z późn. zm.).

Zgodnie z par. 17 pkt 1 fakturę korygującą wystawia się również, gdy podwyższono cenę po wystawieniu faktury lub w razie stwierdzenia pomyłki w cenie, stawce lub kwocie podatku bądź w jakiejkolwiek innej pozycji faktury.

Obecnie zastosowanie znajdzie identyczne uregulowanie określone w par. 20 pkt 1 rozporządzenia ministra finansów z 27 kwietnia 2004 r. m.in. w sprawie zasad wystawiania faktur (Dz.U. z 2004 r. nr 97, poz. 971).

Ani poprzednie, ani obecne przepisy nie przewidują jednak możliwości anulowania faktury. Co więcej, w orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się brak przepisów dotyczących anulowania. Podobne wyroki do omawianego wydał WSA we Wrocławiu (sygn. akt I SA/Wr 3627/01, prawomocny), a także NSA (sygn. akt III SA 1715/99, prawomocny).

...a kiedy anulować

Jak wynika z orzecznictwa, anulować fakturę można jedynie w sytuacji, gdy nie została ona wysłana do odbiorcy, a zatem nie została wprowadzona do obrotu prawnego. A zatem w sytuacji, gdy podatnik wyśle fakturę do kontrahenta, a ten jej nie zapłaci, tylko odeśle wystawcy, faktura została wprowadzona do obrotu i można ją tylko skorygować. Podobnie należy postąpić, gdy kontrahent poinformuje, że zapłacił już za towar lub usługę udokumentowaną fakturą wystawioną wcześniej, a obecna faktura dokumentuje tę samą dostawę lub świadczenie.

ETS o korekcie

O możliwości skorygowania faktury wprowadzonej do obrotu pod wpływem błędu przekonuje też Europejski Trybunał Sprawiedliwościt. W sprawie o sygn. akt: C-454/98 (Schmeink & Cofreth AG & Co. KG v. Finanzamt Borken i Manfred Strobel v. Finanzamt Esslingen) ETS uznał, że w sytuacji, gdy wystawca wadliwej faktury w odpowiednim czasie wyeliminował ryzyko jakichkolwiek strat we wpływach podatkowych do budżetu, to zgodnie z zasadą neutralności VAT nieprawidłowo zafakturowany podatek należy skorygować. Trybunał stwierdził też, że nie można w takiej sytuacji uzależniać prawa do korekty faktury od tego, czy wystawca błędnie wprowadzonej faktury działał w dobrej wierze. Biorąc pod uwagę wskazania ETS, warszawski WSA uznał, że faktury dokumentujące drugi raz ten sam obrót można skorygować.