ANALIZA

Około 20 mln zł wynosi łączna kwota sporów w 22 sprawach dotyczących zwrotu akcyzy producentom energii elektrycznej, które czekają na rozpatrzenie przez WSA w Poznaniu, i prawie 6 mln zł w 12 sprawach zaskarżonych do WSA w Gliwicach – dowiedziała się GP. Skala problemu zdaniem ekspertów może być dużo większa. W tych i innych WSA postępowania są zawieszane do czasu wydania uchwały przez siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego. Od uchwały NSA zależy więc, czy producenci energii elektrycznej otrzymają zwrot milionów złotych nadpłaty podatku.

Pytanie prawne

Wojewódzkie sądy administracyjne zawieszają postępowania w sprawie nadpłaty i zwrotu akcyzy producentom energii, ponieważ – jak tłumaczy Barbara Bona, starszy konsultant w Ernst & Young – uchwała NSA jest wiążąca nie tylko w danej sprawie, ale ma również tzw. ogólną moc wiążącą, co oznacza, że wszystkie sądy administracyjne przy rozpoznawaniu podobnych spraw powinny w przyszłości orzekać zgodnie z treścią uchwały.

Wyjaśnijmy, że NSA ma odpowiedzieć na pytanie: czy w świetle art. 72 par. 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.) powstaje nadpłata w podatku akcyzowym, podlegająca zwrotowi w sytuacji gdy ciężar podatku poniósł nabywca opodatkowanego towaru.

Ekonomia bez znaczenia

Eksperci nie mają wątpliwości, że fakt poniesienia ciężaru ekonomicznego podatku nie ma znaczenia dla powstania nadpłaty.

– Przerzucenie ekonomicznego ciężaru podatku przez podatnika na konsumenta nie powinno skutkować odmową stwierdzenia i zwrotu nadpłaty na rzecz podatnika – mówi Katarzyna Feldo, doradca podatkowy i menedżer w PricewaterhouseCoopers. Barbara Bona dodaje, że przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące powstania nadpłaty nie wspominają o poniesieniu ciężaru podatku, nie zawierają przesłanki powstania nadpłaty polegającej na rzeczywistym zubożeniu podatnika ani nie odsyłają w tym zakresie do przepisów prawa cywilnego.

– Wykładnia literalna nie pozostawia wątpliwości, że przesłanka poniesienia ciężaru ekonomicznego podatku nie ma znaczenia dla powstania nadpłaty w podatku akcyzowym – podkreśla Barbara Bona.

Dodaje, że dotychczasowa wykładnia wspomnianych przepisów i praktyka ich stosowania zarówno przez organy podatkowe, jak i sądy nie uwzględniała ograniczeń prawa do zwrotu na podstawie klauzuli bezpodstawnego wzbogacenia.