Trybunał Konstytucyjny przyznał byłym wspólnikom spółki cywilnej prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty oraz korekty VAT (wyrok z 10 marca 2009 r., sygn. akt P80/08). Zdaniem ekspertów, nawet jeśli ustawodawca nie uzupełni niekonstytucyjnych przepisów Ordynacji podatkowej, organy podatkowe i sądy administracyjne będą musiały orzekać na korzyść podatników.

Jak wyjaśnia Jarosław Ziobrowski, prawnik w WKB Wierciński, Kwieciński, Baehr, orzeczenia TK mają powszechnie obowiązujący charakter i są ostateczne. W ocenie Krzysztofa Kłoskowskiego, doradcy podatkowego z Instytutu Studiów Podatkowych, przyjęcie założenia, że w wyniku wyroku TK w sprawie wspólników spółki cywilnej norma prawna nie uległa modyfikacji, powodowałoby, że ma on jedynie charakter deklaratoryjny. Oznaczałoby to tyle, że tylko stwierdza on jakiś fakt, ale nie wywołuje bezpośrednich skutków prawnych.

W ocenie eksperta prawo do złożenia korekty deklaracji przysługuje byłym wspólnikom nawet bez zmian ustawodawczych w tym zakresie.

Wyrok TK dotyczy jedynie byłych wspólników spółek cywilnych. Dlatego nie można go odnosić do byłych wspólników innych spółek osobowych. Zarówno organy podatkowe, jak i sądy mają obowiązek stosowania przepisów konstytucji, jeżeli norma prawna jest w sposób ewidentny sprzeczna z ustawą zasadniczą – co w świetle wyroku TK nie budzi wątpliwości.

Zgodnie z wyrokiem TK byli wspólnicy spółek cywilnych mają możliwość złożenia korekty deklaracji VAT i wniosku o nadpłatę. Zwrot VAT będzie należał się wspólnikom proporcjonalnie do wartości udziałów, jakie mieli w zlikwidowanej spółce.

– Jeżeli z umowy nie wynika udział w zysku, przyjmuje się, że prawa do udziału w zysku są równe – tłumaczy Jarosław Ziobrowski.