Mając na uwadze sytuację osób samotnie wychowujących dzieci, ustawodawca wprowadził na gruncie ustawy o PIT przepis umożliwiający tym osobom skorzystanie z uprzywilejowanej formy opodatkowania. Jak podkreślają eksperci Izby Skarbowej w Warszawie polega ona na określeniu podatku - na wniosek wyrażony w rocznym zeznaniu podatkowym - w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy dochodów osoby samotnie wychowującej dzieci. Wolę opodatkowania w omawiany sposób podatnik wyraża, zaznaczając kwadrat nr 4 oraz składając podpis w części J. formularza podatkowego.

- W ten sposób rozliczyć się mogą jedynie osoby uzyskujące dochody opodatkowane na zasadach ogólnych, według skali podatkowej, rozliczające się na formularzu PIT-37 lub PIT-36. Z opisanego sposobu opodatkowania nie mogą skorzystać osoby prowadzące działalność gospodarczą opodatkowaną ryczałtem, podatkiem liniowym, kartą podatkową lub do których stosuje się przepisy ustawy o podatku tonażowym. Ponadto do dochodów podlegających opodatkowaniu w preferencyjny sposób nie wlicza się dochodów (przychodów) opodatkowanych w sposób zryczałtowany, np. wygranych w konkursach, grach i zakładach wzajemnych, odsetek od lokat bankowych - podkreślają eksperci z Izby Skarbowej w Warszawie.

Jak wskazują pracownicy warszawskiej izby skarbowej - rodzicem samotnie wychowującym jest jeden z rodziców albo opiekun prawny, jeżeli osoba ta jest panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem albo osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów. Za osobę samotnie wychowującą dzieci uważa się również osobę pozostającą w związku małżeńskim, jeżeli jej małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności.

- Ustawodawca pogrupował dzieci w trzech różnych kategoriach, przypisując im dodatkowe, odmienne uwarunkowania prawa do ulgi - tłumaczą pracownicy z Izby Skarbowej w Warszawie.

Do pierwszej kategorii należą dzieci małoletnie, czyli do ukończenia 18 roku życia, których wychowywanie w roku podatkowym bezwarunkowo upoważnia osobę samotnie wychowującą do preferencyjnego opodatkowania dochodów.

Do drugiej - dzieci bez względu na ich wiek, na które pobierany był zasiłek pielęgnacyjny.

- Możliwość opodatkowania w omawiany sposób uwarunkowana jest nie tyle samą niepełnosprawnością dziecka, ile faktem pobierania na nie zasiłku pielęgnacyjnego. Przepis taki niestety pozbawia takiego prawa osoby samotnie wychowujące dzieci niepełnosprawne, które utraciły prawo do pobierania zasiłku pielęgnacyjnego. Podkreślić należy, że na prawo do preferencyjnego opodatkowania dochodów osób samotnie wychowujących dzieci niepełnosprawne nie wpływa ani wiek tych dzieci, ani wysokość uzyskanych przez nie dochodów - dodają eksperci z Izby Skarbowej w Warszawie.

Do trzeciej grupy należą dzieci do ukończenia 25 lat uczące się w szkołach, o których mowa w przepisach o systemie oświaty lub w przepisach o szkolnictwie wyższym, lub w przepisach o wyższych szkołach zawodowych, jeżeli w roku podatkowym dzieci te nie uzyskały dochodów, z wyjątkiem dochodów wolnych od podatku dochodowego, renty rodzinnej oraz dochodów w wysokości niepowodującej obowiązku zapłaty podatku. W przypadku tej grupy, zachowanie prawa do preferencyjnego opodatkowania uzależnione jest od kilku łącznie spełnianych przesłanek: odpowiedniego wieku, pobierania nauki we właściwych szkołach i wysokości lub rodzaju dochodu dziecka.

- Prawo do ulgi zostanie zachowane, jeżeli dziecko uzyskuje rentę rodzinną, stypendium zwolnione od opodatkowania, a także dochód nieprzekraczający w 2007 roku kwoty 3015 zł. Kształcenie dzieci za granicą pozbawia podatnika prawa do skorzystania z omawianej metody opodatkowania. Jedynie w sytuacji, gdy student został skierowany przez polską uczelnię na uczelnię zagraniczną w celu odbycia nauki na podstawie międzyuczelnianych porozumień o realizacji programu kształcenia, podatnik zachowa prawo do korzystnego dla siebie opodatkowania - tłumaczą nasi rozmówcy.