Ulga prorodzinna została skonstruowana jako odliczenie od podatku. W roku 2007 maksymalnie można odliczyć kwotę 1145,08 zł za każde wychowywane dziecko. Zdaniem specjalistów Izby Skarbowej w Szczecinie ustawa o PIT nie nakłada żadnych formalności celem skorzystania z ulgi. Wystarczy być rodzicem, mieć dzieci i je wychowywać, a do właściwego formularza zeznania rocznego (PIT-37, PIT-36) dołączyć załącznik PIT/O (odliczenia), w którym część C pkt 3 dotyczy ulgi prorodzinnej.

Odliczenie dla rodziców

Z ulgi prorodzinnej mają prawo skorzystać wszyscy podatnicy, składający zeznanie na formularzu PIT-37, jak również przedsiębiorcy, którzy rozliczają się według skali podatkowej (składający formularz PIT-36).

- Poza zakresem zastosowania ulgi prorodzinnej znaleźli się przedsiębiorcy korzystający z uproszczonych form opodatkowania (ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych lub karty podatkowej) oraz tzw. liniowcy (składający formularz PIT-36L). Z uwagi na strukturę ulgi, która stanowi odliczenie od podatku, nie wszyscy uprawnieni będą w stanie ją skonsumować. Przepisy nie zakładają również możliwości odliczenia niewykorzystanej kwoty ulgi w latach następnych - wyjaśnia Małgorzata Brzoza z Izby Skarbowej w Szczecinie.

Dodaje, że z ulgi skorzystać mogą rodzice zarówno biologiczni, jak i adopcyjni. Poza zakresem zastosowania ulgi znaleźli się opiekunowie prawni niebędący rodzicami dziecka oraz rodziny zastępcze.

Wychowywanie dzieci

Ulga przysługuje rodzicom dzieci małoletnich. W stosunku do dzieci pełnoletnich ustawa wymaga spełnienia łącznie trzech przesłanek, a mianowicie: obowiązek nauki, w określonych ustawowo szkołach; cezura wieku - do ukończenia 25 lat; niesamodzielność finansowa.

Jak podkreślają specjaliści szczecińskiej izby skarbowej, kryterium określającym samodzielność finansową stanowi obowiązek zapłaty podatku. W większości sytuacji obowiązek ten powstanie z chwilą przekroczenia podstawy opodatkowania - kwoty 3015 zł (w 2007 roku.). Zasada sprawiedliwości podatkowej nakazuje w badaniu samodzielności finansowej dziecka uwzględnić również jego przychody.

Na samodzielność finansową dziecka nie mają wpływu renta rodzinna oraz dochody wolne od podatku. To samo dotyczy tych przychodów, do których nie stosuje się przepisów ustawy o PIT.

Dochody zagraniczne

Przeszkodą w skorzystaniu z ulgi prorodzinnej nie musi być fakt, że pełnoletnie dziecko, uczące się, które nie skończyło 25 lat, osiąga dochód zagraniczny (np. podczas pobytu wakacyjnego, stypendium naukowego, urlopu dziekańskiego).

- W lepszej sytuacji znajdują się rodzice dzieci osiągających dochód w państwach, w których zastosowanie ma metoda wyłączenia z progresją (m.in. Niemcy, Francja, Grecja, Hiszpania, Irlandia, Norwegia, Portugalia, Szwecja, Wielka Brytania), bowiem dochód ten zwolniony jest z opodatkowania w Polsce. Dochód uzyskany w tych państwach bez względu na jego wysokość nie ma więc wpływu na możliwość skorzystania z ulgi prorodzinnej - tłumaczy Małgorzata Brzoza.

Stwierdza również, że odmiennie sytuacja przedstawia się w państwach, gdzie zastosowanie znajduje metoda proporcjonalnego odliczenia (m.in. Austria, Belgia, Dania, Finlandia, Holandia, Islandia, Rosja, Stany Zjednoczone). Dochody te podlegają bowiem opodatkowaniu w Polsce (z możliwością odliczenia podatku zapłaconego za granicą). Prawo do skorzystania z ulgi prorodzinnej mają zatem rodzice tych dzieci, których dochód osiągnięty za granicą po odliczeniu przysługujących diet oraz podatku zapłaconego za granicą nie spowoduje obowiązku zapłaty podatku (w poz. 169 PIT-36 kwota 0 zł).

Rozliczenie ulgi

Nasi rozmówcy z Izby Skarbowej w Szczecinie wskazują, że podatnik spełniający warunki do skorzystania z ulgi prorodzinnej zobowiązany jest do złożenia formularza zeznania rocznego (PIT-37, PIT-36) wraz z załącznikiem PIT/O (odliczenia), w której część C pkt 3 dotyczy przedmiotowej ulgi.

Do czasu przedawnienia zobowiązania podatkowego podatnik musi pozostawać w gotowości do przedstawienia dowodów uzasadniających prawo do skorzystania z ulgi. Ustawa o PIT nie przedstawia katalogu tych dowodów, stąd na wezwanie organów podatkowych podatnik może przedstawić każdy dowód potwierdzający jego prawo - np. akt urodzenia dziecka, legitymację studencką, pisemne oświadczenia itd.

Przepisy nie wskazują także żadnych uregulowań w zakresie możliwości podziału kwoty ulgi pomiędzy rodziców. Jedynie w stosunku do rodziców rozwiedzionych bądź pozostających w separacji ustawa podatkowa przewiduje podział kwoty ulgi w zależności od miejsca faktycznego zamieszkania dziecka. Brak regulacji w tej mierze należy poczytywać jako swobodę w ustaleniu podziału kwoty ulgi, oczywiście w ramach przysługującego limitu. Jest to tym bardziej uzasadnione, że skoro kwotę ulgi mogą dzielić rodzice rozwiedzieni bądź pozostający w separacji, to bezpodstawne byłoby pozbawiać tego prawa pozostałych rodziców.

Słownik

Wychowanie - to całokształt zabiegów mających na celu ukształtowanie człowieka pod względem fizycznym, moralnym i umysłowym oraz przygotowanie go do życia w społeczeństwie, wykształcenie w określonym kierunku. Jego nierozłączną cechą jest kierowanie rozwojem dziecka.