Zobowiązania spółek

Obecna sytuacja ekonomiczna ma również wpływ na zobowiązania spółek. O ile posiadacze kredytów w złotówkach cieszą się z postępujących obniżek stóp procentowych, o tyle wierzyciele zobowiązań w walucie kalkulują straty z wyceny do bieżącego, ciągle rosnącego kursu walutowego. W przypadku MSSF-ów, nawet jeżeli jesteśmy w trakcie budowy środków trwałych, może okazać się, że nie będzie możliwości skapitalizowania całości strat kursowych, ponieważ przekroczą one hipotetyczne koszty finansowania w walucie krajowej. Wzrost zobowiązań spowodowany spadkiem kursu złotego może przełożyć się na złamanie warunków umów kredytowych, np. ze względu na przekroczenie ustalonego w nich stosunku zobowiązań do kapitału lub zobowiązań do aktywów. Teoretycznie więc staną się one natychmiastowo wymagalne i nawet jeśli w wyniku negocjacji z bankiem po końcu roku zostaną zmienione zapisy umowy, w bilansie takie zobowiązania powinny zostać zakwalifikowane do pozycji krótkoterminowych.

Ważne!

Sporządzenie sprawozdania finansowego za 2008 rok i uzyskanie później akceptacji biegłego rewidenta może być niesamowitym wyzwaniem. Wyzwaniem będzie też zapewne umiejętne poinformowanie inwestorów o obniżonych zyskach i prognozach, aby nie doprowadzić do utraty ich zaufania, bo od tego już tylko krok do bankructwa

Zmiany w rezerwach

Kolejną pozycją, która może ulec istotnej zmianie, są rezerwy. Coraz częstsze decyzje pracodawców o zwolnieniach grupowych nie pozostają bez wpływu na bilans. Jeśli spółka ma już plan restrukturyzacji identyfikujący obszar działalności, który będzie restrukturyzowany, podający przybliżoną liczbę zwalnianych pracowników wraz z opisem stanowisk, wartość nakładów przeznaczonych na restrukturyzację oraz termin wdrożenia planu, a do tego poinformowała o nim zainteresowane strony, ma obowiązek skalkulowania i rozpoznania rezerwy. Obowiązek taki istnieje nawet wówczas, gdy odejścia mają być dobrowolne. W takiej sytuacji kierownictwo przy obliczaniu kwoty rezerwy szacuje przewidywaną liczbę pracowników, którzy prawdopodobnie podejmą decyzję o odejściu.

Zmiany w rezerwach mogą dotyczyć nie tylko rezerw restrukturyzacyjnych, ale również, wydawałoby się tak odpornych na wahania koniunktury, rezerw z tytułu odpraw emerytalnych. Należy pamiętać, że do wyceny tych rezerw stosuje się modele aktuarialne wykorzystujące wskaźniki rynkowe, takie jak: wskaźniki inflacji, stopę dyskontową, wskaźniki wzrostu płac itp. Przykładowo spadek stóp dyskontowych automatycznie przełoży się na wzrost rezerw.

Niezależnie od koniecznych korekt i przecen, skutkujących prawdopodobnie obniżeniem wartości aktywów i podwyższeniem wartości zobowiązań, może okazać się, że sytuacja finansowa spółki jest na tyle trudna, że powstanie ryzyko utraty płynności lub zagrożenia kontynuacji działalności. Jednak ryzyko zagrożenia kontynuacji działalności dotyczy nie tylko spółki o słabej kondycji, ponieważ na przykład:

• może się okazać niemożliwe uzyskanie dodatkowego finansowania lub zrolowanie bieżącego zadłużenia z uwagi na obecną niechęć banków do udzielania kredytów;

• brak spełnienia warunków umów kredytowych może skutkować decyzją banku o natychmiastowej wymagalności zobowiązań kredytowych;

• kluczowy dostawca, odbiorca lub gwarant kredytów może zbankrutować;

• w trudnej sytuacji może znaleźć się podmiot, któremu spółka gwarantowała kredyt i do spłaty będzie dodatkowe, niekoniecznie przewidywane wcześniej, zobowiązanie.

Wówczas przyszłość spółki będącej dotychczas w dobrej sytuacji finansowej może stanąć pod znakiem zapytania, na co tak naprawdę spółka nie będzie miała wpływu.