Podatnicy VAT są zobligowani do stosowania nowych wytycznych dotyczących wystawiania faktur. Podstawą jest obowiązujące od początku grudnia nowe rozporządzenie fakturowe.

Skutek nowelizacji ustawy

Wprowadzenie nowego rozporządzenia fakturowego jest przede wszystkim związane z wejściem w życie od 1 grudnia 2008 r. ustawy z 7 listopada 2008 r. o zmianie ustawy o VAT. W wyniku tej nowelizacji uchylono art. 93 ust. 5 ustawy upoważniający ministra finansów do określenia szczegółowego sposobu dokumentowania i trybu wypłaty zaliczki oraz przypadków zwrotu zaliczki wraz z oprocentowaniem. Regulacje dotyczące zaliczkowego zwrotu nie są już konieczne ze względu na zmiany wprowadzone w art. 87 ustawy o VAT. Rozporządzenie zawiera również wiele istotnych zmian, przede wszystkim w zakresie elementów, jakie powinna zawierać faktura VAT.

Nowe przepisy wykonawcze zastąpiły dotychczasowe rozporządzenie z 25 maja 2005 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, zaliczkowego zwrotu podatku, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług.

Zawartość faktury

Uległy zmianie przepisy określające szczegółowe zasady wystawiania faktur oraz dane, które powinny zawierać. Zgodnie z nowym rozporządzeniem, zawsze należy podawać datę wystawienia faktury, natomiast datę sprzedaży tylko wówczas, gdy różni się od daty wystawienia. Podobna regulacja jest już stosowana przy otrzymywaniu zaliczek. Ustawodawca odszedł ponadto od wymogu podawania na fakturze wartości sprzedaży brutto dla poszczególnych stawek podatku lub zwolnionych od podatku, lub niepodlegających opodatkowaniu oraz od wymogu podawania na fakturach wyrażonej słownie kwoty należności ogółem wraz z kwotą podatku. Od 1 grudnia 2008 r. na fakturze nie trzeba już podawać symbolu PKWiU albo odpowiedniego przepisu, w przypadku gdy do towaru lub usługi ma zastosowanie obniżona stawka VAT. Podatnik będzie mógł jednak nadal podawać ten symbol na fakturze.

W przypadku dostawy towarów lub świadczenia usług zwolnionych z VAT podatnik alternatywnie do symbolu Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (PKWiU) będzie mógł podawać odpowiedni przepis Dyrektywy Rady UE 112/2006 lub odpowiedni przepis ustawowy lub rozporządzenia wykonawczego, które przewidują takie zwolnienie.

Zmiany dotyczą także oznaczenia faktur wystawianych w związku z zastosowaniem procedury marży. W przypadku świadczeń opodatkowanych w ten szczególny sposób zamiast oznaczenia faktury jako FAKTURA VAT MARŻA podatnik może stosować odesłanie do przepisów art. 119 lub 120 ustawy o VAT albo art. 306 lub 313 Dyrektywy 112.

Samofakturowanie

W regulacjach dotyczących tzw. samofakturowania (wystawiania faktur przez nabywcę towarów lub usług w imieniu i na rzecz dokonującego dostawy) obowiązuje wiele uproszczeń. Wprowadzono możliwość wskazania, które towary lub usługi będą objęte samofakturowaniem. Wcześniej skorzystanie między określonymi podatnikami z samofakturowania uniemożliwiało wystawianie przez nich faktur na zasadach ogólnych. Został ograniczony obowiązek informowania o zawarciu umowy w sprawie samofakturowania tylko do naczelnika urzędu skarbowego właściwego dla nabywcy. Nie trzeba zatem przekazywać takiej informacji również do naczelnika urzędu skarbowego właściwego dla dostawcy. Termin na dostarczenie informacji o zawarciu umowy w sprawie samofakturowania został wydłużony z 10 do 14 dni. Natomiast maksymalny okres obwiązywania umowy z 1 roku do 2 lat.

Regulacje w ustawie

Ważna grupa zmian wprowadzanych nowym rozporządzeniem wynika z przeniesienia do ustawy niektórych regulacji. Dotyczy to w szczególności obniżania podstawy opodatkowania przy wystawianiu korekt faktur. Zmiana wynika z konieczności dostosowania przepisów do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 11 grudnia 2007 r. (sygn. akt U 6/06) w kwestii wymogu posiadania potwierdzenia odbioru faktury korygującej, dokumentującej udzielenie rabatów, w przypadku gdy podstawa opodatkowania ulega obniżeniu. Przepisy w tym zakresie, zawarte w rozporządzeniu ministra finansów z 25 maja 2005 r., zostały uznane przez Trybunał za niezgodne z Konstytucją RP. Ze względu na konieczność zapewnienia kontroli prawidłowości rozliczeń VAT Trybunał wskazał na celowość przeniesienia tych uregulowań do ustawy. Trybunał, orzekając o niezgodności przepisów, jednocześnie orzekł o utracie ich mocy obowiązującej od grudnia 2008 r.

PODSTAWA PRAWNA

• Rozporządzenie ministra finansów z 28 listopada 2008 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 212, poz. 1337).