ROZMOWA

● Na ostatnim spotkaniu G20 w Londynie, poświęconym kryzysowi gospodarczemu, zapowiedziano likwidację rajów podatkowych. Co raje mają wspólnego z kryzysem?

- Obwinianie państw określonych jako raje podatkowe za przyczynienie się do światowego kryzysu gospodarczego i finansowego nie jest słuszne. To raczej skutek niedostatecznego nadzoru regulacyjnego nad bankami i instytucjami finansowymi w niektórych najbardziej rozwiniętych gospodarczo państwach spowodował osłabienie globalnego systemu finansowego, a ten z kolei wywołał - wtórnie - spowolnienie gospodarcze.

● Czy raje nie miały nic z tym wspólnego?

- Raje podatkowe miały swój niewielki udział w powstaniu kryzysu finansowego, głównie dlatego wiele tzw. funduszy hedgingowych, a więc funduszy obarczonych dużym ryzykiem, było ulokowanych w rajach podatkowych, a więc poza sferą oddziaływania instytucji nadzorczych państw w największym stopniu uczestniczących w światowym rynku finansowym.

● Czy likwidacja rajów podatkowych jest możliwa?

- Państwa Grupy G20 same nie mogą bezpośrednio zlikwidować lub istotnie zmienić regulacji prawnych w państwach określonych jako raje podatkowe, gdyż są to przepisy wewnętrzne tych państw. Ponadto zawsze wystąpi zjawisko swoistego wyścigu pomiędzy jurysdykcjami, których gospodarki istotnie zależą od istnienia sektora usług finansowych, a innymi państwami. Podatnicy szukają bardziej korzystnych regulacji prawnopodatkowych i dla celów optymalizacji podatkowej wykorzystują także raje podatkowe. Zjawisko to istniało od zawsze i będzie istniało nadal, tyle tylko, że być może w mniejszej skali, a korzystanie z rajów podatkowych stanie się trudniejsze i droższe. Nie należy sądzić, aby nastąpiły tu rewolucyjne zmiany.

● Ale przecież różnice w opodatkowaniu to naturalne zjawisko?

- Owszem. Różnice w opodatkowaniu są niejako prostą konsekwencją istnienia niezależnych państw i ich własnej, suwerennej polityki fiskalnej. Tak więc sugerowałbym nieco więcej powściągliwości w pomysłach dotyczących ingerencji w regulacje podatkowe lub bankowe innych państw.