Od początku 2007 roku najbliższa rodzina spadkodawcy lub darczyńcy nie płaci podatku od spadków i darowizn. Z nowego zwolnienia korzysta jedynie część osób należących do I grupy podatkowej. Chodzi tu o małżonka, wstępnych, zstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę (tzw. zerowa grupa podatkowa). W gronie osób całkowicie zwolnionych nie znaleźli się: teściowie, synowa i zięć, którzy również są zaliczani do I grupy podatkowej. Przyjęte w ustawie rozwiązania prowadzą do całkowitego zwolnienia z podatku. Oznacza to, że obdarowani i spadkobiercy mogą nabywać majątek o dowolnej wartości i w nieograniczonym czasie. Korzystając z całkowitego zwolnienia, trzeba jedynie pamiętać o obowiązku zgłaszania nabycia majątku o wartości przekraczającej kwotę 9637 zł (limit pięcioletni liczony dla jednego darczyńcy) oraz dokumentowaniu darowizn pieniężnych. – W przypadku niespełnienia przez podatnika tych warunków opodatkowanie nastąpi na zasadach określonych dla nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej – mówi Jan Sluzalek, radca prawny i ekspert podatkowy z Kancelarii Adwokatów i Radców Prawnych Ślązak, Zapiór i Partnerzy w Katowicach (zrzeszona w Consortio LEX). Przypomnijmy, że w takim przypadku podatek będzie obliczony od nadwyżki nabytych rzeczy i praw majątkowych ponad kwotę wolną od podatku (9637 zł), według skali progresywnej (3, 5 lub 7 proc.). Oprócz całkowitego zwolnienia ustawa reguluje wiele zwolnień szczególnych. Trzeba zatem pamiętać, że warunki do skorzystania z tych zwolnień (np. pięcioletni okres zameldowania przy uldze mieszkaniowej) nie odnoszą się do tzw. zerowej grupy podatkowej. – W odniesieniu do najbliższych członków rodziny wymienionych w art. 4a ustawy wyłącznie niespełnienie przez nich warunków do całkowitego zwolnienia spowoduje ich opodatkowanie na zasadach przewidzianych dla I grupy podatkowej i tylko w takich sytuacjach znajdzie do nich zastosowanie np. tzw. ulga mieszkaniowa przewidziana w art. 16 ustawy – wyjaśnia Jan Sluzalek.