Otrzymanie darowizny od najbliższej rodziny, np. od rodzica, jest zwolnione z podatku. Wystarczy, że obdarowany w ciągu pół roku od otrzymania datku zgłosi ten fakt w urzędzie skarbowym. Służy do tego formularz SD-Z2. Załatwienie tej formalności wydaje się banalnie proste. Niestety, to tylko złudzenie. Sprawę utrudniają bowiem urzędnicy skarbowi. Tworzą pozaustawowe wytyczne, komplikujące zgłoszenie darowizny. Przykładowo Urząd Skarbowy w Piasecznie przy składaniu przez podatnika formularza SD-Z2 z wykazaną darowizną dla ojca poprosił o kopie dowodów osobistych – syna i ojca. Urzędnik na tej podstawie chciał sprawdzić stopień pokrewieństwa między darczyńcą a obdarowanym.

Mamy też inny przykład. Tym razem fantazją wykazał się Urząd Skarbowy w Pińczowie. W tym przypadku chodziło o darowiznę pieniędzy między córką a matką. Urzędnik nakazał poza kopią dowodów podatniczek przynieść dowód wpłaty bądź pisemną umowę darowizny.

Ministerstwo Finansów jest zdziwione tymi przykładami. Resort wyjaśnił, że przy składaniu SD-Z2 podatnicy nie muszą dołączać ani dowodów przekazania darowizny, ani umów, ani kserokopii dowodów osobistych.

– W celu potwierdzenia przysługującego zwolnienia od podatku od spadków i darowizn organ podatkowy może przeprowadzić czynności sprawdzające, żądając od podatnika niezbędnych dokumentów, np. dowodu przekazania pieniędzy na konto bankowe obdarowanego – stwierdza Magdalena Kobos z MF.

W wymienionych przypadkach urzędy nie rozpoczynały czynności sprawdzających.

Warunki ustawowe

Podatnicy, którzy są blisko spokrewnieni i przekazują sobie darowizny, skorzystają ze zwolnienia od podatku, jeśli spełnią pewne warunki. Paweł Jabłonowski, szef Departamentu Podatkowego Chałas i Wspólnicy Kancelaria Prawna, wymienia, że konieczne jest, po pierwsze, dokonanie w przewidzianym terminie zgłoszenia właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego na formularzu SD-Z2. Po drugie (ale tylko w niektórych przypadkach dokonania pieniężnej darowizny lub takiego polecenia), udokumentowanie otrzymania środków pieniężnych za pomocą dowodu przekazania ich na rachunek bankowy nabywcy albo jego rachunek prowadzony przez SKOK lub za pomocą przekazu pocztowego.

– Nie ma podstaw dla żądania urzędu skarbowego dołączenia do składanego zgłoszenia SD-Z2 dokumentów innych niż wskazane, związane z darowizną lub poleceniem, mającymi charakter pieniężny – stwierdza Paweł Jabłonowski.