Często spółki łączą się - zgodnie z ustawą o rachunkowości, metodą nabycia. W związku z tym powstają problemy z ustaleniem wartości godziwej.

Roman Seredyński, biegły rewident, prezes zarządu Europejskiego Centrum Audytu, wyjaśnia, że za wartość godziwą przyjmuje się kwotę, za jaką dany składnik aktywów mógłby zostać wymieniony, a zobowiązanie uregulowane na warunkach transakcji rynkowej między zainteresowanymi i dobrze poinformowanymi, niepowiązanymi ze sobą stronami. Czyli jest to wartość rynkowa, o ile rynek istnieje.

- Gdy brak aktywnego rynku, to lepiej posiłkować się rzeczoznawcą. Należy jednak zaznaczyć, że spółka nie ma obowiązku korzystania z jego usług - twierdzi nasz rozmówca.

Ustawa o rachunkowości określa, jak należy wyznaczać wartość godziwą dla poszczególnych aktywów i pasywów.

Ekspert zaleca, aby do wyceny środków trwałych, dla których spółka nie jest w stanie prawidłowo określić wartości rynkowej, korzystać z usług rzeczoznawcy majątkowego. Dla pozostałych aktywów i pasywów spółka może to zrobić we własnym zakresie. W celu określenia wartości godziwej należności i zobowiązań należy ustalić wartość bieżącą (zdyskontowaną) kwot wymagających zapłaty, wyznaczoną przy odpowiednich bieżących stopach procentowych.

Z kolei Katarzyna Szaruga, biegły rewident, dyrektor departamentu audytu z Europejskiego Centrum Audytu, podkreśla, że przy ustalaniu wartości godziwej należności trzeba pamiętać o pomniejszeniu ich o odpisy na należności zagrożone i nieściągalne oraz ewentualne koszty windykacji. Dla zapasów materiałów wartością godziwą będzie aktualna cena nabycia, dla produktów gotowych i towarów - cena sprzedaży netto pomniejszona o marżę zysku, a dla produkcji w toku - cena sprzedaży netto pomniejszona o koszty zakończenia produkcji i marżę zysku.

- Aktualny kurs notowań pomniejszony o koszty sprzedaży wykorzystujemy dla określenia wartości godziwej notowanych instrumentów finansowych - podkreśla rozmówczyni.

Dodaje, że dla nienotowanych papierów wartościowych jest to wartość oszacowana, uwzględniająca takie czynniki, jak współczynnik ceny do zysku i stopy dywidendy porównywalnych papierów wartościowych wyemitowanych przez spółki o podobnych charakterystykach. Wartość zerową stosujemy dla wartości firmy, a dla pozostałych wartości niematerialnych i prawnych wartość oszacowaną wyznaczoną na podstawie cen rynkowych takich samych lub podobnych składników wartości niematerialnych.

Ważne!

Wartość godziwa to kwota, za jaką dany składnik aktywów mógłby zostać wymieniony na warunkach transakcji rynkowej, pomiędzy zainteresowanymi i dobrze poinformowanymi stronami

AGNIESZKA POKOJSKA

agnieszka.pokojska@infor.pl