W przypadku drobnych umów cywilnoprawnych, szczególnie umów zlecenia i o dzieło, opodatkowaniu podlega nie dochód – co stanowi regułę – lecz uzyskany przez podatnika przychód. Zryczałtowany podatek nalicza się w wysokości 18 proc. kwoty należnej z umowy lub umów, bez możliwości potrącenia kosztów uzyskania przychodów (przychód równa się dochodowi). Wyklucza się tu umowy zawarte z pracodawcą. Taki sposób opodatkowania stosuje się od 2009 roku, jeśli suma należności z tego samego tytułu nie przekracza miesięcznie od tego samego płatnika 200 zł. Wynika to z art. 30 ust. 1 pkt 5a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.).

Dochodów nie łączy się

Należności podlegających opodatkowaniu zryczałtowanym podatkiem dochodowym nie łączy się z dochodami opodatkowanymi na zasadach określonych w art. 27 ustawy (skala podatkowa), a to oznacza, że nie wykazuje się ich w zeznaniu podatkowym o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty). Płatnik nie wykazuje ich zatem w przekazywanej podatnikowi informacji PIT-11. Jak wyjaśniło Ministerstwo Finansów w odpowiedzi na interpelację poselską (nr 9475), podatek pobrany przez płatnika w wysokości 18 proc. przychodu jest podatkiem należnym. Jego ostateczne rozliczenie następuje u źródła, czyli w momencie poboru przez płatnika. Nowego zryczałtowanego podatku od drobnych umów cywilnoprawnych nie można utożsamiać z zaliczką na podatek. Zaliczka płacona jest w trakcie roku na poczet ostatecznego rozliczenia, które w przypadku dochodów podlegających opodatkowaniu według skali następuje po zakończeniu roku podatkowego do 30 kwietnia roku następnego w zeznaniu PIT-37 albo PIT-36.

Roczne zeznanie bez zmian

MF wyjaśniło, że te różnice w zasadach opodatkowania powodują, że w sytuacji, gdy ostateczne rozliczenie podatku zryczałtowanego następuje przy jego poborze, niezasadne jest, aby PIT-11 zawierał informacje o tego rodzaju należnościach. Nie mają one bowiem wpływu na wysokość podatku obliczanego w zeznaniu podatkowym PIT-36 i PIT-37. W rezultacie płatnik nie jest zobowiązany do wykazywania w PIT-11 przychodów, od których w trakcie roku pobrał zryczałtowany podatek dochodowy będący podatkiem należnym.

Zdaniem MF pobór podatku u źródła jest najprostszą, najmniej kosztowną oraz najmniej uciążliwą formą opodatkowania. Stanowi realizację najczęstszych postulatów podatników oraz płatników PIT dotyczących uproszczenia procedur poboru i rocznego obliczania podatku dochodowego.