Członkowie spółdzielni uchwałą zgromadzenia mogą zadecydować o przekształceniu spółdzielni w spółkę kapitałową. W związku z tym, że przepisy ustawy – Prawo spółdzielcze nie przewidują prostego przekształcenia spółdzielni w spółkę prawa handlowego, to zdaniem Marka Gadacza, doradcy podatkowego PricewaterhouseCoopers, konsekwencje podatkowe będą uzależnione od sposobu przeprowadzenia tej operacji od strony prawnej.

Jeśli więc spółdzielnia postawiona zostanie w stan likwidacji, to jej majątek polikwidacyjny może zostać użyty do utworzenia nowej spółki.

– W takim przypadku osoba fizyczna – członek spółdzielni zapłaci 19-proc. podatek od nadwyżki przypadającego na niego majątku likwidacyjnego nad kosztami nabycia wkładów w spółdzielni – tłumaczy Marek Gadacz.

Jeśli majątek będzie stanowiła gotówka, po stronie osoby fizycznej nie powstanie obowiązek podatkowy. Jeżeli osoba dokona aportu majątku niepieniężnego do spółki, to wartość nominalna udziałów lub akcji wydanych w zamian za aport będzie przychodem podatkowym. W takim przypadku podatnik będzie musiał zapłacić 19-proc. podatek, o ile koszty nabycia przedmiotów aportu będą niższe niż wartość nominalna wydanych udziałów lub akcji.

Do kwestii powstania obowiązku podatkowego po stronie członków spółdzielni w związku z podziałem jej majątku odniósł się również WSA w Olsztynie (sygn. akt I SA/Ol 505/08). W wyroku z 28 stycznia 2008 r. sąd przypomniał, że spółdzielnia powinna zgodnie z art. 30a ust. 1 pkt 4 ustawy o PIT obliczyć, pobrać i odprowadzić 19-proc. zryczałtowany podatek dochodowy na rachunek właściwego urzędu skarbowego od przychodów uzyskanych przez członków spółdzielni w związku z jej likwidacją.

Oprócz rozdysponowania majątku likwidacyjnego członkowie spółdzielni mogą również utworzyć spółkę kapitałową poprzez wniesienie przez spółdzielnię przedsiębiorstwa do nowo utworzonej spółki. W tym wariancie, jak wyjaśnia Marek Gadacz, ta czynność nie powinna skutkować obowiązkiem zapłaty podatku u członków spółdzielni.

– Dopiero w chwili, kiedy udziały lub akcje staną się bezpośrednią własnością członków (np. po likwidacji spółdzielni), może pojawić się po ich stronie obowiązek podatkowy – wyjaśnia.

19 proc. podatek od przychodów z udziału w zyskach osób prawnych