RAPORT

Europejski Trybunał Sprawiedliwości (ETS) wyda dziś wyrok w sprawie Magoora (C-414/07) dotyczącej odliczania VAT od paliwa od samochodów typu duże SUV-y i kombi, a możliwe że także w odniesieniu do tzw. kratek, które dawały prawo do odliczenia w stanie prawnym obowiązującym (odpowiednio) do 22 sierpnia 2005 r. i przed wejściem do UE. Rozprawa w tej sprawie odbyła się 25 września.

Zdaniem ekspertów Baker & McKenzie Doradztwo Podatkowe - którzy reprezentują przed ETS spółkę Magoora - istnieje wysokie prawdopodobieństwo, że ETS potwierdzi, że ograniczenie prawa do odliczenia VAT przy nabyciu paliw, które weszło w życie 22 sierpnia 2005 r., jest sprzeczne z prawem wspólnotowym (narusza ono klauzulę stałości). Prawdopodobne jest również, że analogicznie ETS wypowie się w sprawie zmiany, która dokonała się w momencie wejścia Polski do UE.

Klauzula stałości

Problem z potencjalną niezgodnością krajowych przepisów zakazujących odliczenia podatku przy nabyciu paliwa wiąże się z tzw. klauzulą stałości sformułowaną w art. 17 (6) VI Dyrektywy VAT (w obecnej Dyrektywie jest to art. 176). Jak tłumaczy Jerzy Martini, doradca podatkowy, partner w Baker & McKenzie Doradztwo Podatkowe, klauzula ta zakłada, że po wejściu do UE państwa członkowskie nie mogą wprowadzać nowych ograniczeń w prawie do odliczenia VAT. Takie ograniczenia są bowiem sprzeczne z zasadą neutralności VAT będącą fundamentem wspólnotowego systemu VAT. Prawodawca wspólnotowy założył, że państwa członkowskie powinny tak zmieniać swoje przepisy krajowe, aby były one coraz bardziej zgodne z zasadą neutralności, a więc posiadały jak najmniej sprzecznych z jej istotą ograniczeń w prawie do odliczenia podatku. Tymczasem polski prawodawca poszedł w zupełnie przeciwnym kierunku.

Wejście do UE oznaczało dla dużej części polskich podatników utratę prawa do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu paliw do samochodów, które wcześniej dawały takie prawo (chodzi tu o samochody zwane potocznie kratkami).

- Dodatkowo 22 sierpnia 2005 r. nasz ustawodawca jeszcze bardziej ograniczył prawo do odliczenia VAT przy nabyciu paliw do samochodów, pozbawiając go podatników posiadających samochody, które spełniały wprowadzony 1 maja 2004 r. tzw. wzór Lisaka - podkreśla Jerzy Martini.

Dodaje, że zamiast stopniowej ewolucji w kierunku pełniejszej realizacji zasady neutralności w prawie krajowym wprowadzone przepisy rozszerzające zakres ograniczeń w odliczeniu podatku oddalały krajowe przepisy od celu wskazanego przez dyrektywę.

- Dlatego zmiany te jako niezgodne z prawem wspólnotowym nie mogą być stosowane na niekorzyść podatników - podpowiada Jerzy Martini.

Sprawa Magoora

Przejdźmy teraz do sprawy, którą zajmuje się ETS. Jak podaje nam Przemysław Skorupa, doradca podatkowy w Baker & McKenzie Doradztwo Podatkowe, w sierpniu 2005 r. krakowska spółka Magoora wystąpiła do naczelnika urzędu skarbowego z wnioskiem o interpretację przepisów dotyczących odliczania VAT przy nabyciu paliwa do samochodu używanego przez spółkę na podstawie umowy leasingu. Ta umowa została zawarta przez spółkę w marcu 2005 r. i dotyczyła samochodu, który spełniał w owym czasie kryteria pozwalające na odliczenie całości podatku naliczonego - wynikające z tzw. wzoru Lisaka. Umowa ta została zarejestrowana przez urząd skarbowy w czerwcu 2005 r., co pozwoliło spółce na kontynuowanie odliczania całości podatku z tytułu rat leasingowych pomimo zmiany przepisów dotyczących odliczeń w przypadku leasingu samochodów od 22 sierpnia 2005 r. Jednak, od 22 sierpnia 2005 r. użytkowany przez spółkę samochód przestał spełniać kryteria umożliwiające odliczenie podatku naliczonego z tytułu nabycia paliwa.

- Zdaniem spółki, wprowadzenie mniej korzystnych zasad odliczania podatku naliczonego przez polskiego ustawodawcę było niezgodne z przepisami wspólnotowymi i powinno przysługiwać pełne odliczenie podatku naliczonego przy nabyciu paliwa - cytuje Przemysław Skorupa.

Z tą argumentacją nie zgodziły się organy podatkowe, a sprawa trafiła na wokandę krakowskiego wojewódzkiego sądu administracyjnego. W związku z powziętymi wątpliwościami co do zgodności polskich przepisów z prawem wspólnotowym sąd zadał w trybie prejudycjalnym pytanie ETS.