Dochód z tytułu inwestycji w instrumenty pochodne powstaje w momencie ich odpłatnego zbycia lub poprzez realizację praw z nich wynikających. Podatek dochodowy z tego tytułu wynosi 19 proc. uzyskanego dochodu, który jest różnicą między uzyskanym przychodem a wydatkami poniesionymi w celu uzyskania przychodu.

Co do zasady w przypadku sprzedaży instrumentów pochodnych istotny jest moment zamknięcia danej pozycji. Wtedy też powstaje prawo uwzględnienia kosztów uzyskania przychodu poniesionych na nabycie tych instrumentów. Z kolei przez dochód uzyskany z realizacji praw wynikających z ich posiadania należy rozumieć moment wygasania danej serii instrumentów. W obu przypadkach sam instrument przestaje istnieć i dochodzi do faktycznego rozliczenia pieniężnego.

Jednak w przypadku transakcji na opcjach, często wygasających bez wartości, dochodzi do sytuacji, w której inwestor poniósł wydatki na zakup opcji, natomiast uzyskał zerowy przychód. Zgodnie z zasadą określoną w ustawie o PIT, kosztami uzyskania przychodów są wszelkie koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów. Aby więc wykazać w rozliczeniu koszt uzyskania przychodu, konieczne jest powstanie tego przychodu.

Z tego też względu w informacjach PIT-8C sporządzanych przez niektóre podmioty prowadzące indywidualne rachunki giełdowe, koszt poniesiony na nabycie opcji, które wygasły bez wartości, może nie być uwzględniony. Takie podejście jest niekorzystne dla inwestorów - poniesienie kosztów w przypadku zerowego dochodu jest przecież stratą, którą można rozliczyć w kolejnych latach w zeznaniu PIT-38.

Argumentem za tym, aby jednak uwzględniać w zeznaniu koszty poniesione na nabycie instrumentu mimo braku otrzymanych przychodów, czyli ponoszenia straty, może być brzmienie art. 23 ust. 1 pkt 38a ustawy o PIT. Zgodnie z nim, nie uważa się za koszty uzyskania przychodu wydatków związanych z nabyciem pochodnych instrumentów finansowych - do czasu realizacji praw wynikających z tych instrumentów albo rezygnacji z realizacji praw wynikających z tych instrumentów albo ich odpłatnego zbycia.

Niewykonanie opcji, które skutkuje wygaśnięciem bez wartości, jest rezygnacją z realizacji praw wynikających z instrumentów pochodnych. Wydatek na jej nabycie może być zatem uznany za koszt uzyskania przychodu.

KONIEC ROKU PODATKOWEGO NA GPW

31 grudnia - ostatni dzień sprzedaży kontraktów terminowych i opcji na giełdzie, aby można było rozliczyć te instrumenty w roku podatkowym 2008

Dni bez sesji na GPW - 24 grudnia, 25 grudnia, 26 grudnia