VAT: Najważniejsze wyroki sądów i trybunałów w 2019 roku

Liczba sporów sądowych utrzymuje się na wysokim poziomie. Jak co roku w naszym podsumowaniu zwracamy uwagę na wyroki, które kształtują linie orzecznicze w sprawie sposobu opodatkowania różnego rodzaju zdarzeń, a także te, które zmieniają dotychczasowe – wydawałoby się, że utrwalone – podejście sądów. Liczymy na to, że przygotowany przez nas bilans roku będzie wskazówką dla podatników i pozwoli im rozliczyć się z fiskusem bez późniejszych negatywnych konsekwencji. Kładziemy nacisk na orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości UE, uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyroki składów siedmioosobowych, a także standardowe wyroki NSA, oraz – i to istotne novum na tle poprzednich lat – orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.

Podatek VAT

żródło: ShutterStock

Skutki sprzedaży towaru oszustowi poza UE

sygn. C-653/18 WYROK TSUE z 17 października 2019 r. w sprawie Unitel

O CO TOCZYŁ SIĘ SPÓR

Spór dotyczył tego, czy podatnik, który sprzedał towar poza UE, ma prawo do zastosowania 0 proc. VAT w sytuacji, gdy odbiorcami towaru były podmioty inne niż wskazane na fakturach. Chodziło o sprzedaż telefonów komórkowych na Ukrainę. W trakcie kontroli u polskiego podatnika organy ustaliły, że towar został wywieziony za granicę, ale do innych podmiotów niż nabywcy wykazani na fakturach. Organy uznały to za oszustwo i zażądały od polskiej firmy zapłaty 23 proc. VAT, bowiem podatnik nie spełnił według nich warunków pozwalających na uznanie sprzedaży za eksport objęty 0-proc. VAT. Spółka podkreślała natomiast, że spełniła wszystkie warunki eksportu. Stwierdziła, że nie może ponosić negatywnych skutków i odpowiadać za to, że nabywcą okazał się inny podmiot niż określony na fakturze.

ROZSTRZYGNIĘCIE

Trybunał orzekł, że niezgodna z dyrektywą Rady 2006/112/WE z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.Urz. UE z 2006 r. L 347, s. 1; ost.zm. Dz.Urz. UE z 2019 r. L 310, s. 1; dalej: dyrektywa VAT) VAT jest polska praktyka, która polega na uznawaniu w każdym przypadku, że nie dochodzi do dostawy towarów, a w konsekwencji na odmowie zastosowania 0-proc. VAT, jeżeli towary zostały wywiezione poza terytorium UE, po czym organy podatkowe stwierdziły, że ich nabywcą nie była osoba wykazana na fakturze wystawionej przez podatnika, lecz inny nieustalony podmiot. TSUE wskazał, że w takiej sytuacji można odmówić skorzystania z VAT 0 proc., pod warunkiem że nie można ustalić, że transakcja stanowi dostawę towarów lub jeżeli stwierdzi się, że podatnik wiedział lub powinien był wiedzieć, że transakcja wiąże się z oszustwem popełnionym na szkodę wspólnego systemu VAT. Trybunał wyjaśnił, że pojęcia dostawy towarów (i eksportu) mają charakter obiektywny i nie zależą od celu czy wyniku danej transakcji. Ważniejsze niż to, czy towar trafił do nabywcy wskazanego na fakturze, jest to, czy opuścił terytorium UE. Trybunał podkreślił jednak, że eksporter musi dochować należytej staranności. Jeśli wiedział lub powinien był wiedzieć, że transakcja będzie oszukańcza, można pozbawić go prawa do 0-proc. VAT. TSUE przyznał też, że dostawca nie może ponosić odpowiedzialności za brak zapłaty VAT, jeśli nie miał na to wpływu. Przypisanie mu odpowiedzialności byłoby w takiej sytuacji nieproporcjonalne. Zdaniem TSUE po udowodnieniu, że eksport nie miał miejsca, fiskus nie może automatycznie uznać takiej transakcji za dostawę krajową opodatkowaną 23 proc. VAT. Należałoby uznać, że w ogóle nie podlega ona opodatkowaniu, co oznacza również brak prawa do odliczenia podatku naliczonego.

PODSUMOWANIE

Wyrok przełamuje negatywną dla wielu polskich przedsiębiorców praktykę krajowego fiskusa, który z jednej strony stwierdzał, że nie doszło do dostawy towarów, a z drugiej żądał 23 proc. VAT.

Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy INFOR Biznes. Kup licencję
statystyki

Twój komentarz

Zanim dodasz komentarz - zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.

Widzisz naruszenie regulaminu? Zgłoś je!