Konieczność wydania dokumentacji

W przypadku, gdy istnieje uzasadnione podejrzenie wadliwości lub nierzetelności prowadzonych ksiąg i akt, dokumentacja ta może zostać zatrzymana na czas trwania kontroli. Uprawnienie to przysługuje także wtedy, gdy podatnik nie zapewnia kontrolującym warunków umożliwiających wykonywanie czynności kontrolnych, np. nie udostępnia samodzielnego pomieszczenia i miejsca do przechowywania dokumentów. W praktyce często zdarza się, że przedsiębiorca uzgadnia z kontrolującymi, że dokumenty zostaną dostarczone do siedziby urzędu na potrzeby kontroli. Jest to rozwiązanie przewidziane w Ordynacji podatkowej i może stanowić dogodne rozwiązanie nie tylko dla samego fiskusa, ale także dla przedsiębiorcy. Niezależnie od tego uprawnienia, kontrolujący mogą również żądać wydania próbek towarów. Wydanie zarówno dokumentów, jak i próbek następuje za pokwitowaniem podatnika.
Urzędnicy upoważnieni do przeprowadzenia kontroli podatkowej mogą także przesłuchać świadków, kontrolowanego oraz inne osoby. Przysługuje im również prawo do dokonywania weryfikacji ich tożsamości, gdy jest to niezbędne dla potrzeb kontroli.

Kontrolerzy mogą wezwać na pomoc policję

W razie uzasadnionej potrzeby, gdy kontrolujący trafi na opór uniemożliwiający lub utrudniający przeprowadzenie czynności kontrolnych, może poprosić o wsparcie policję lub inne uprawnione służby.

Uwaga! Stanie się tak tylko wtedy, gdy opór jest bezprawny. Kontrolujący, którzy chcą wejść do mieszkania przedsiębiorcy i nie mają na to zgody, nie mogą wzywać na pomoc policji, gdyż w takim przypadku nie jest to opór bezprawny.

Upoważnij księgową

To przykładowe uprawnienia kontrolujących. Co ważne, trzeba je spełniać gdyż utrudnianie, czy udaremnianie wykonania czynności kontrolnych to przestępstwo skarbowe. Jest jednak możliwość by powierzyć te obowiązki innej osobie. Teoretycznie reprezentantem do celów kontroli może być np. małżonek, pracownik czy księgowy. Jednak w praktyce musi to być osoba, do której przedsiębiorca ma ogromne zaufanie w innym przypadku lepiej by został na miejscu i osobiście „doglądał” kontrolerów. Gdy sprawy księgowe prowadzi zewnętrzne biuro rachunkowe, w którym dokumenty są przechowywane przez określony czas, a do tego reprezentantem jest księgowy, który prowadzi sprawy firmy, można liczyć, że kontrola przebiegnie bez znacznego udziału przedsiębiorcy.

Żeby takie upoważnienie było skuteczne trzeba wybraną osobę zgłosić do organu podatkowego. Upoważnienie, jeżeli nie zostanie odmiennie w nim wskazane, znajdzie zastosowanie zarówno do kontroli poprzedzonej zawiadomieniem, jak i tzw. kontroli na legitymację. Pomoc, czy wręcz wyręczenie może mieć miejsce już od pierwszej czynności, jaką jest zawiadomienie o zamiarze wszczęcia kontroli, aż po złożenie zastrzeżeń do protokołu kontroli. W trakcie nie trzeba martwić się o udostępnienie właściwych dokumentów, czy np. okazanie majątku firmy (chyba, że chce się być przy tym osobiście) albo składanie wyjaśnień (chyba, że ich charakter będzie wymagał osobistego oświadczenia albo złożenia zeznań przez przedsiębiorcę). Jeśli reprezentantem jest księgowy to można liczyć, że znaczną część wyjaśnień będzie mógł złożyć samodzielnie. Jeżeli powstanie potrzeba przewiezienia dokumentacji do urzędu również może zająć się tym reprezentujący pełnomocnik.

Katarzyna Rola-Stężycka, Tax Care