Pułapka podatkowa

Innego zdania od poprzednich naszych rozmówców jest Magdalena Saja, partner zarządzający w firmie Doradztwo Podatkowe WTS & SAJA. Według jej opinii niewielu podatników świadomych było pułapki w przepisach ustawy o kontroli skarbowej, której przepisy ograniczały ich prawo do tzw. autokorekty nieprawidłowości w rozliczeniach podatkowych ujawnionych w wyniku kontroli skarbowych.

– Aby pułapkę znaleźć, trzeba wiedzieć, że kontrole prowadzą urzędy skarbowe (tzw. kontrole podatkowe) oraz urzędy kontroli skarbowej (tzw. kontrole skarbowe) – przypomina Magdalena Saja.

Od razu podkreśla, że w przypadku kontroli podatkowych podatnik może na podstawie art. 81b par. 1 Ordynacji podatkowej dobrowolnie dokonać korekty nieprawidłowości określonych w protokole kontroli, zapłacić zaległości podatkowe wraz z odsetkami za zwłokę i w ten sposób uniknąć odpowiedzialności karnej określonej w przepisach kodeksu karnego skarbowego.

– Prawa tego pozbawiony był jednak podatnik, u którego prowadzona była kontrola skarbowa – twierdzi Magdalena Saja.

Ekspert przypomina bowiem, że w okresie 11 listopada 2006 r. – 29 lipca 2010 r. przepisy ustawy o kontroli skarbowej dopuszczały możliwość autokorekty rozliczeń podatkowych tylko w przypadku wszczęcia przez organ skarbowy dodatkowej kontroli podatkowej w ramach toczącego się już postępowania kontrolnego prowadzonego na podstawie przepisów ustawy o kontroli skarbowej. Brak postanowienia o wszczęciu kontroli podatkowej niejednokrotnie pozbawiał podatników możliwości dobrowolnego naprawienia swoich błędów i narażał ich na odpowiedzialność karną wbrew ich woli.

– Z takiej praktyki korzyści nie odnosił również fiskus, który musiał czekać na zapłatę zaległości podatkowych do czasu zakończenia sporów i ponosił koszty ich obsługi – zauważa Magdalena Saja.

Jej zdaniem nowelizacja ustawy o kontroli skarbowej, która weszła w życie 30 lipca 2010 r., położyła kres pozbawionej sensu praktyce odmawiania podatnikom prawa do dobrowolnej autokorekty.

Pułapka jednak w pewnym zakresie pozostała. Kontrole skarbowe, które zostały wszczęte przed 30 lipca 2010 r., nadal podlegają przepisom starej ustawy i tym samym nie gwarantują kontrolowanym ich ochrony przed odpowiedzialnością karną.

– Dobra rada: jakkolwiek brak jest podstaw prawnych, na które mógłby się powołać podatnik, żądając wszczęcia kontroli podatkowej, powinien on wskazać wyraźnie na wolę dobrowolnego uregulowania ewentualnych zaległości podatkowych – podpowiada Magdalena Saja.

W takiej sytuacji organowi skarbowemu, jako gospodarzowi postępowania kontrolnego, trudno jest odmówić podatnikowi jego prawa do ochrony przed odpowiedzialnością karną, zwłaszcza kiedy skorzystanie z tego prawa wiąże się z najbardziej efektywną formą ściągania zaległości podatkowych dla fiskusa.