Spółki, które chcą, aby ich akcje były notowane na warszawskiej giełdzie, muszą przygotować prospekt emisyjny. Dużą rolę odgrywa rachunkowość. Czy potrzebne są zmiany w tym zakresie?

Najważniejszą kwestią, która powinna ulec zmianie, jest obecny brak możliwości wcześniejszego stosowania Międzynarodowych Standardów Rachunkowości (MSR)/ Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej (MSSF).

Teraz jest dobry moment na zmiany w ustawie o rachunkowości – szczególnie ze względu na fakt, że zmieniane są dyrektywy o rachunkowości, a to oznacza prace nad ich implementacją.

Kto obecnie może stosować standardy międzynarodowe?

Zgodnie z ustawą z 29 wrześ- nia 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 152, poz. 1223 z późn. zm.) prawo do stosowania międzynarodowych standardów (MSR/MSSF) mają m.in. te podmioty, które zamierzają się ubiegać lub ubiegają się o dopuszczenie do obrotu na jednym z rynków regulowanych Europejskiego Obszaru Gospodarczego, czyli m.in. na warszawskiej giełdzie.

Co to oznacza w praktyce?

Podmiot może przejść na standardy dopiero, gdy złożył wniosek o zatwierdzenie prospektu emisyjnego lub jego części, w którym wskazał na zamiar ubiegania się o dopuszczenie papierów wartościowych objętych tym prospektem do obrotu na rynku regulowanym.

Wynika to z przepisów ustawy o rachunkowości w powiązaniu z przepisami ustawy z 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 185, poz. 1439 z późn. zm.).

Kiedy potencjalny emitent powinien mieć możliwość stosowania MSR?

Ustawa o rachunkowości powinna pozwolić na ich przyjęcie przynajmniej od momentu, gdy podejmowana jest uchwała o ubieganiu się o dopuszczenie do obrotu na rynku regulowanym przez organ stanowiący, czyli walne zgromadzenie emitenta.

Zasadne byłoby rozważenie możliwości stosowania MSR/MSSF przez jednostki dominujące w ogóle.

Dlaczego konieczne jest wprowadzenie tych zmian?

Przede wszystkim przejście ze standardów krajowych na międzynarodowe wymaga czasu i wiedzy. Tymczasem w obecnej sytuacji dla celów prospektu emisyjnego sprawozdania finansowe za ostatnie dwa lata sporządzone według ustawy o rachunkowości – najczęściej muszą być przekształcane na MSR/MSSF. To jest nadmierna praca, która obciąża podmiot i może mieć wpływ na opóźnienie postępowania administracyjnego o zatwierdzenie prospektu emisyjnego.

W związku z takim stanem prawnym podmiot ma dwa wyjścia. Albo w momencie podjęcia decyzji o ubieganiu się o dopuszczenie bądź wcześniej – zacząć prowadzić „podwójną rachunkowość”, tj. zgodnie z polskimi i międzynarodowymi standardami, albo przekształcić sprawozdania ad hoc w momencie sporządzania prospektu emisyjnego. Obie te sytuacje nie są korzystne, jednak pierwsze podejście powinno dać lepsze efekty.

Czyli taki stan prowadzi do nadmiernych kosztów, m.in. sporządzania dwukrotnie informacji finansowych i poddawania ich badaniu przez biegłego rewidenta?

Tak można powiedzieć. Ponadto w momencie gdy sprawozdania finansowe według międzynarodowych standardów tworzone są dodatkowo, podmiot nie skupia się na tym w 100 procentach. Czy nie cierpi na tym jakość? Gdyby można było stosować standardy międzynarodowe wcześniej, emitent wchodzący na rynek byłby lepiej przygotowany.

Proszę zwrócić uwagę na analizę Urzędu Komisji Nadzoru Finansowego dotyczącą zgodności rocznych sprawozdań finansowych z MSR/MSSF. Otóż mimo że wykazała zmniejszoną liczbę emitentów, w przypadku których wystąpiły zastrzeżenia biegłych rewidentów co do ich sprawozdań finansowych, to jednak ujawniła dalszą potrzebę poprawy jakości raportów spółek giełdowych. Wnioski zostały opublikowane w raporcie dostępnym na stronie internetowej Komisji Nadzoru Finansowego (www.knf.gov.pl).

Konieczna jest dalsza poprawa jakości sprawozdań spółek giełdowych