Zgodnie z Ordynacją podatkową zobowiązania podatkowe przedawniają się z upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Obowiązujące przepisy nakazują traktować niezapłaconą w terminie zaliczkę lub ratę podatku na równi z zaległością podatkową. Czy terminem płatności, który powinniśmy brać pod uwagę, licząc bieg przedawnienia, jest termin płatności zaliczki, czy też termin płatności podatku za dany rok?

W zależności od przyjętego rozwiązania tej kwestii moment przedawnienia odsetek może w praktyce zostać przesunięty o jeden rok kalendarzowy.

Skąd aż roczna rozbieżność?

Zgodnie z powszechnie akceptowanym poglądem z dniem złożenia rocznego zeznania podatkowego zobowiązania z tytułu zaliczek na podatek dochodowy przekształcają się w roczne zobowiązanie podatkowe. Dlatego też z tym dniem przestają biec odsetki od zaliczki na podatek, a rozpoczynają bieg odsetki od rocznego zobowiązania podatkowego. Zobowiązanie do zapłaty odsetek ma charakter akcesoryjny do zobowiązania głównego i co do zasady powinno podzielić los zobowiązania głównego. W konsekwencji moment przedawnienia odsetek od zaliczek na podatek będzie tożsamy z momentem przedawnienia samej zaliczki, która zgodnie z Ordynacją podatkową powinna być traktowana na równi z zobowiązaniem podatkowym. Konsekwencją przyjętego toku rozumowania będzie to, że odsetki od zaliczki na podatek dochodowy ulegną przedawnieniu po upływie pięciu lat od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności tej zaliczki. Na bieg tego terminu nie ma wpływu termin płatności rocznego zobowiązania podatkowego.

Do analogicznych wniosków doszedł również NSA, który podejmując uchwałę w tej sprawie (sygn. akt II FPS 5/09), wyjaśnił, że odsetki od zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych zapłaconych w zaniżonej wysokości oraz odsetki od zaliczek niewniesionych w terminie przedawniają się z upływem pięciu lat, licząc od końca roku podatkowego, w którym powstał obowiązek zapłaty zaliczek.

Czy są inne interpretacje w tym zakresie?

Niestety tych też nie brakuje. Przykładowo NSA w wyroku z 8 sierpnia 2007 r. (sygn. akt II FSK 31/07) oraz z 5 września 2008 r. (sygn. akt II FSK 790/07) stwierdził, że zaprezentowana koncepcja zakłada powiązanie terminu przedawnienia odsetek od zaliczek na podatek z terminem przedawnienia samego podatku. Wydaje się jednak, że doniosłość prawna uchwały podjętej przez NSA powinna w tym wypadku przeważyć. Dodatkowo przyjęte w uchwale rozwiązanie jest w praktyce bardziej korzystne dla podatników, gdyż efektywnie powoduje skrócenie okresu przedawnienia o rok kalendarzowy.