W jaki sposób ująć w rocznym PIT koszty zapłaconych w ciągu roku składek do ZUS?

Składki ZUS, tj. na ubezpieczenie emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe podatnika, podlegają odliczeniu od dochodu. Natomiast składki na ubezpieczenie zdrowotne odlicza się od podatku. Odliczeniu podlegają składki potrącone w roku podatkowym przez płatnika oraz zapłacone w roku podatkowym bezpośrednio przez podatnika na własne ubezpieczenie i ubezpieczenie osób z nim współpracujących.

Ujęcie składek ZUS w rocznym PIT zależy od źródeł przychodów, z jakich się rozliczamy. Jeżeli jest to dochód opodatkowany według skali (np. z umowy o pracę, zlecenia, działalność wykonywana osobiście), ujmujemy je w zeznaniu dotyczącym tych przychodów. W praktyce informację na temat składek potrąconych z wynagrodzenia i wpłaconych przez płatnika otrzymujemy na formularzu PIT-11. Kwotę składek ZUS wykazanych w PIT-11 wpisujemy do deklaracji rocznej w rubryce dotyczącej odliczeń od dochodu. W przypadku składek ZUS zapłaconych w ramach działalności gospodarczej bezpośrednio przez podatnika zasady ujmowania są podobne, przy czym wysokość zapłaconych składek wynika z ewidencji prowadzonej przez samego podatnika (potwierdzenia przelewów na składki).

Czy wszystkie zapłacone składki ubezpieczeniowe mogą być odliczone?

Odliczeniu od dochodu nie podlegają składki na ZUS zaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz te, których podstawę wymiaru stanowi dochód (przychód zwolniony) z PIT lub od którego zaniechano pobór podatku.

Dodatkowo w rozliczeniu PIT nie odliczymy od podatku wszystkich zapłaconych składek na ubezpieczanie zdrowotne. Odliczenie przysługuje jedynie do wysokości 7,75 proc. podstawy wymiaru zapłaconych (zarówno bezpośrednio przez podatnika, jak i za pośrednictwem płatnika) składek.

W rozliczeniu rocznym można natomiast ująć składki ZUS zapłacone za granicą m.in. w Unii Europejskiej ze środków podatnika na obowiązkowe ubezpieczenie społeczne podatnika lub osób z nim współpracujących, zgodnie z przepisami obowiązującymi w innym państwie. Nie uwzględnia się składek zapłaconych od dochodu zwolnionego z podatku w Polsce na mocy przepisów umów o unikaniu podwójnego opodatkowania oraz tych, które zostały odliczone od dochodu lub podatku za granicą.

Jak rozliczyć zwrócone składki?

W przypadku zawyżenia przez płatnika podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe jest on zobowiązany zwrócić nadpłacone składki ubezpieczonemu. Zwrot składek ZUS uwzględnionych w PIT za poprzedni rok nie powoduje konieczności korekty zeznania. Nadpłata jest doliczana do przychodu roku podatkowego, w którym jest zwracana. Jeżeli zwrot otrzymuje pracownik, kwota nadpłaty stanowi przychód ze stosunku pracy. Od kwoty tej nie są naliczane składki na ubezpieczenie społeczne. Stanowi natomiast podstawę naliczenia składek na ubezpieczenie zdrowotne.