ROZMOWA

EWA MATYSZEWSKA:

Wraz z wejściem do Unii Europejskiej podatnicy liczyli na stabilność przepisów podatkowych, w szczególności VAT. Praktyka pokazuje, że nie do końca tak jest.

ANDRZEJ NIKOŃCZYK*:

To prawda. Jednak przepisy dotyczące VAT ulegają ewolucji także na poziomie UE. Ustawa o VAT była już nowelizowana 18 razy, jednak duża część tych nowelizacji wynika z błędów popełnionych przy wdrażaniu dyrektyw. Do dziś ustawa zawiera liczne niezgodności z prawem wspólnotowym, choćby przepisy dotyczące samochodów i paliwa czy wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów.

Czy wszystkie zmiany wynikają wyłącznie z błędnej implementacji dyrektywy?

Nie, część wynika z ewolucji europejskiego VAT – jak np. ostatnie dotyczące miejsca świadczenia usług. Inne zmiany to np. wprowadzenie magazynów konsygnacyjnych, opcji opodatkowania budynków i budowli, rozliczeń kwartalnych dla wszystkich podatników. Te rozwiązania upraszczają VAT i podnoszą atrakcyjność inwestycyjną Polski, jednak zawsze poprzedza je długa dyskusja.

Ministerstwo zapowiedziało kolejne duże zmiany w 2011 r. Co nowego czeka podatników?

Od 2011 roku mamy odejść od polskiej klasyfikacji wyrobów i usług (PKWiU). Decydujące znaczenie będą miały opisy usług i towarów, a nie zaliczenie ich do określonego symbolu PKWiU. Klasyfikacja nadal będzie stosowana pomocniczo, ale ta z 2008 roku, a nie z 1997 roku. W ramach tych zmian zmniejszy się zakres m.in. zwolnień od VAT. Obecnie zwolnienia krajowe są szersze niż w dyrektywie. Zmiana ta powinna być dość szczegółowo analizowana przez podatników wykonujących czynności zwolnione, bowiem ich usługi mogą od 2011 roku być opodatkowane.

A czy będą jakieś uproszczenia?

Rozpatrywane są projekty dotyczące kolejnych uproszczeń, np. faktur elektronicznych, grupowego podatnika VAT, samonaliczenia podatku przy aportach. Obecnie mamy kilkanaście projektów zmian VAT. Nie obejmują one jednak np. samochodów i paliwa. Resort finansów zapowiada tu radykalne zmiany. Od 2011 roku kolejni podatnicy będą musieli też stosować kasy fiskalne.

Czy UE też szykuje zmiany przepisów o VAT?

Tak. Jedną z ważniejszych zmian przygotowywanych przez UE jest wprowadzenie w VAT wielu definicji m.in. siedziby, stałego miejsca prowadzenia działalności, a także nowe wymagania, co do sposobu ustalania statusu kontrahenta. Wiąże się to z upowszechnieniem zasady samonaliczenia VAT przez nabywcę i rozbieżności, jakie wystąpiły przy implementacji tych rozwiązań. Ma to na celu również walkę z oszustwami podatkowymi. Sprzedawca będzie musiał sprawdzić kontrahenta, czy aby nie dochodzi do oszustwa. Plany obejmują rozszerzenie zasady samonaliczenia podatku na transakcje krajowe, w tym niektóre dostawy towarów.

*Andrzej Nikończyk

doradca podatkowy, wspólnik w Kancelarii Kolibski, Nikończyk, Dec & Partnerzy