ROZMOWA

Naczelny Sąd Administracyjny 6 sierpnia skierował kolejne pytanie prejudycjalne do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości. Trybunał ma rozstrzygnąć, czy Polska ma prawo ograniczać prawo do odliczenia VAT przy imporcie usług z rajów podatkowych. Na czym polega problem?

– Artykuł 88 ust.1 pkt1 ustawy o VAT zakazuje odliczenia podatku w przypadku nabywania usług opodatkowanych w Polsce, jeśli należność za te usługi przekazywana jest bezpośrednio lub pośrednio na rzecz podmiotu posiadającego siedzibę, zamieszkanie lub zarząd na terytorium uznawanym za raj podatkowy.

● Jak podatnik nabędzie usługę od takiego podmiotu, to co musi zrobić?

– Zobowiązany jest do rozliczenia VAT z tytułu importu usług, jednak pozbawiony jest prawa do jego odliczenia.

● Przepis ten miał zwalczać nadużycia związane z wykorzystywaniem relacji z podmiotami z rajów do obniżania zobowiązań podatkowych. Czy nie spełnia tego celu?

– Niestety, nie. Co więcej, jego brzmienie powoduje, że dotyka on podmiotów faktycznie nabywających usługi od podmiotów z tych krajów (co w praktyce gospodarczej się czasami zdarza). Natomiast jest on bez znaczenia w przypadku fikcyjnych transakcji, które miał w zamierzeniu ustawodawcy zwalczać. Prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje wyłącznie w przypadku faktycznego nabycia usługi bądź towaru. W przypadku, gdy mimo wystawienia faktur nie dochodzi w rzeczywistości do nabycia usług, podatnik fikcyjnie nabywający usługi nie ma prawa do odliczenia podatku. Natomiast uczciwy podatnik zupełnie bezpodstawnie narażony jest na działanie tego przepisu.