● Jak przepisy podatkowe kategoryzują wkłady wspólników do spółek?

– Wniesienie wkładów jest obowiązkiem każdego wspólnika lub akcjonariusza, bez względu na rodzaj spółki, w której partycypują. Wynika to z art. 3 kodeksu spółek handlowych (Dz.U. nr 94, poz. 1037 z późn. zm.), zgodnie z którym przez umowę spółki handlowej wspólnicy albo akcjonariusze zobowiązują się dążyć do osiągnięcia wspólnego celu przez wniesienie wkładów oraz, jeżeli umowa albo statut spółki tak stanowi, przez współdziałanie w inny określony sposób. Jednakże rodzaj spółki, do której wnoszone są wkłady wpływa na ich kwalifikację podatkową, a zwłaszcza skutki podatkowe dla wspólników.

● Z jakimi więc obowiązkami podatkowymi powinien liczyć się wspólnik będący osobą fizyczną?

– W przypadku wniesienia do spółki kapitałowej wkładu w postaci aportu innego niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część, na przykład środka trwałego, powstanie przychód z objęcia udziałów. Na podstawie bowiem art. 17 ust. 1 pkt 9 ustawy o PIT (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.), przychodem jest nominalna wartość udziałów w spółce mającej osobowość prawną objętych w zamian za wkład niepieniężny.

● W jaki sposób ustala się wysokość tego przychodu?

– Należy zwrócić uwagę, że przy ustalaniu wysokości przychodu stosuje się odpowiednio przepisy art. 19 ustawy o PIT. Oznacza to, że przy obliczaniu wartości tego rodzaju przychodów należy stosować odpowiednio zasady właściwe dla ustalania przychodów z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych oraz innych rzeczy. Wartość ta powinna bowiem odpowiadać wartości rynkowej (zbywczej) przedmiotu aportu w momencie jego wniesienia do spółki. Znaczne odstępstwa od tej wartości mogą być powodem powstania sytuacji, w której przychód wynikający z objęcia udziałów za wkład niepieniężny określi organ podatkowy, w wysokości wartości rynkowej.

● Co jest podstawą opodatkowania?

– Podstawą opodatkowania jest różnica pomiędzy przychodem (tj. wartością nominalną udziałów) a kosztami jego uzyskania. Kosztem uzyskania tego przychodu będą wydatki na nabycie środka trwałego pomniejszone o dotychczasowe odpisy amortyzacyjne. Dochód opodatkowany jest według stawki 19 proc. Warto dodać, że dochód (ewentualnie strata) jest wykazywany w odrębnym zeznaniu rocznym zawierającym rozliczenie dochodów kapitałowych PIT-38 składanym odrębnie od PIT-36, PIT-36L lub PIT-37.

W przypadku gdy przedmiotem wkładu jest przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część opodatkowanie następuje dopiero w momencie odpłatnego zbycia lub umorzenia udziałów, w tym również odpłatnego zbycia na rzecz spółki celem umorzenia.