"Zdrożeją raje podatkowe"

● Czy inne państwa mogą ingerować w regulacje państw określonych jako raje podatkowe?

- Państwa Grupy G20 mogą podjąć skoordynowane działania ukierunkowane na likwidację lub zmianę regulacji prawnych w państwach określonych jako raje podatkowe w sposób pośredni, poprzez m.in. - wspomniane podczas ostatniego szczytu G20 w Londynie - wypowiedzenie istniejących umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, nałożenie dodatkowych podatków na spółki, które prowadzą działalność w rajach za pośrednictwem swych spółek-córek lub oddziałów, opodatkowanie przepływów kapitałowych dokonywanych do rajów podatkowych i z rajów podatkowych, wprowadzenie zasady niepotrącalności w ciężar kosztów uzyskania przychodów odsetek wypłacanych na rzecz podmiotów z rajów podatkowych, względnie poprzez nałożenie bardziej rozbudowanych obowiązków informacyjnych i sprawozdawczych na osoby lub firmy działające w rajach podatkowych, a będące rezydentami podatkowymi w państwach grupy G20. Wśród ewentualnych możliwych działań wymienia się też zmniejszenie pomocy gospodarczej kierowanej do rajów podatkowych (aczkolwiek raje nie są z reguły adresatami takiej pomocy) i wywarcie presji o charakterze politycznym na firmy działające w rajach, aby wycofały się z tego rodzaju przedsięwzięć.

● Które państwa najczęściej są wymieniane jako raje podatkowe?

- Przed kilkoma dniami Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) wskazała 45 państw i terytoriów jako raje podatkowe, umieszczając na swojej najnowszej czarnej liście m.in. Szwajcarię, Singapur, Kajmany, Monaco, Luksemburg i Hongkong, które przestrzegają zbyt ścisłej tajemnicy bankowej, praktycznie uniemożliwiającej organom podatkowym innych państw skuteczną walkę z oszustwami podatkowymi. Niewątpliwie niektóre państwa same dokonają stopniowych zmian swych przepisów podatkowych i bankowych, aby nie być adresatem ewentualnych sankcji międzynarodowych.

● Jakie skutki mogłaby przynieść likwidacja rajów?

- Międzynarodowe planowanie podatkowe stałoby się trudniejsze i bardziej kosztowne. Należy jednak rozgraniczyć między naruszającym prawo uchylaniem się od opodatkowania, np. poprzez ukrywanie dochodów, a zgodnym z prawem optymalizowaniem własnej działalności gospodarczej lub sytuacji osobistej. Tego nie można zakazać, gdyż stanowiłoby to zbyt głęboką ingerencję w prawa jednostki.

● dr JANUSZ FISZER

partner w Kancelarii Prawnej White & Case i docent UW