Czy stanowisko sądu administracyjnego jest wiążące przy skargach kasacyjnych

Zgodnie z art. 190 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) sąd, któremu sprawa została przekazana (WSA), związany jest wykładnią dokonaną w tej sprawie przez NSA i nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią ustaloną przez NSA za pierwszym razem.

NSA w uchwale w składzie siedmiu sędziów (sygn. akt I FPS 1/08) rozstrzygnął kwestię proceduralną dotyczącą związania składu orzekającego sądu administracyjnego, czy to WSA, czy NSA (przy ponownym rozpatrywaniu) oceną wyrażoną w pierwszym wyroku NSA wydanym w rozpatrywanej sprawie. Wyrok dotyczył sytuacji, gdy w międzyczasie NSA w składzie siedmiu sędziów w innej sprawie, ale dotyczącej podobnej kwestii, podjął uchwałę, która zawierała stanowisko dotyczące wykładni prawa, odmienne od wyrażonego w pierwszym wyroku NSA, do którego zastosował się WSA.

W sprawie I FPS 1/08 ponowna skarga kasacyjna do NSA od wyroku WSA została właśnie oparta na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez NSA w wyroku wydanym w wyniku wniesienia pierwszej skargi kasacyjnej. Uchwała siedmiu sędziów powinna wiązać wszystkie inne składy orzekające sądów administracyjnych. NSA uznał, że nastąpiła kolizja związania sądu z art. 190 p.p.s.a. oraz z art. 269 par. 1 p.p.s.a. Ponieważ postępowanie sądowoadministracyjne jeszcze się toczyło, a więc sprawa była zawisła, to zapewnienie stanu poszanowania i jedności prawa wymagało, zdaniem NSA, aby uznać związanie NSA stanowiskiem zaprezentowanym w uchwale tego sądu, a nie wykładnią przyjętą w wyniku rozpoznania poprzedniej skargi kasacyjnej. Stanowisko zajęte w uchwale NSA konsumuje niejako wykładnię dokonaną w podjętym wcześniej wyroku NSA.