Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 10 marca 2011 r. potwierdził, że w przypadku gdy wspólnota mieszkaniowa wykonuje świadczenia w zakresie udostępniania mediów (np. energia cieplna, woda) do odrębnych lokali (świadczy je na zewnątrz), to może występować jako podatnik VAT.

W rozpatrywanej sprawie najemcy lokali mieszkalnych i użytkowych nie mieli umów zawartych bezpośrednio z dostawcami mediów, ale ze wspólnotą mieszkaniową. Taka sytuacja oznaczała, że najpierw świadczenie udostępniania mediów wykonuje zakład do tego uprawniony, wystawiając fakturę VAT na rzecz wspólnoty na podstawie zawartej umowy, a następnie wspólnota dokonuje odsprzedaży towarów i usług właścicielom odrębnych lokali.

W takim przypadku zdaniem sądu wspólnota staje się podatnikiem podatku od towarów i usług, na którym ciąży obowiązek zarejestrowania się jako podatnik VAT i wystawiania faktur VAT, ewentualnie tzw. refaktur. Zobowiązanie do dostarczenia mediów wynika najczęściej z zawartej umowy najmu, ale ze wspólnotą najemców nie wiążą żadne stosunki prawne. Wówczas z tego tytułu podatnikiem VAT staje się wspólnota jako jednostka organizacyjna reprezentująca właściciela. Wspólnota nie jest podatnikiem VAT, tylko nabywcą i konsumentem w zakresie wydatków związanych z zarządem nieruchomością wspólną.

Jeśli więc wspólnota tylko pośredniczy w zakupie mediów, czyli odsprzedaje je poszczególnym właścicielom, to dokonuje świadczenia usług w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług. A w takim przypadku wspólnota ma obowiązek wystawienia faktury od takiej czynności na żądanie właściciela.

Sąd nie zgodził się tym samym ze stanowiskiem organów podatkowych, że świadczenie usług związanych z udostępnieniem mediów przez wspólnotę najemcom lokali jest elementem umowy najmu. Jeśli, tak jak chcą organy podatkowe, łączyć opłaty za czynsz i opłaty za korzystanie z mediów jako wynagrodzenia za wynajęcie lokalu, to nie byłoby możliwości odliczenia podatku naliczonego z tytułu udostępniania mediów. Wyrok jest prawomocny.

SYGN. AKT I FSK 423/10