Nowe regulacje wprowadzają m.in. pełnomocnictwa ogólne w sprawach podatkowych, mocniejsze zróżnicowanie odsetek za zwłokę i tzw. jednolity plik kontrolny. Modyfikują także zasady wydawania interpretacji indywidualnych. Te ostatnie będzie od początku przyszłego roku wydawał w imieniu ministra finansów dyrektor KIP. Dziś robią to dyrektorzy pięciu upoważnionych izb skarbowych. Aktualnie tylko minister ma prawo zmienić interpretację. Jednak na podstawie wczoraj uchwalonej nowelizacji będzie mógł przyznać takie uprawnienie dyrektorowi KiP – w sytuacji gdy podatnik wezwie organ do usunięcia naruszenia prawa oraz gdy zostanie wydana interpretacja ogólna.

Zgodnie z nowelą, art. 14j ordynacji rozrósł się o par. 2a, który wejdzie w życie 1 stycznia 2016 r. Dzięki temu znikną wątpliwości, że wójtowie, burmistrzowie i prezydenci miast mają prawo zmieniać bądź uchylać wydane przez siebie interpretacje dotyczące podatków lokalnych. Resort finansów nie kwestionował, że mają takie uprawnienie, ale przeciwnego zdania były sądy (por. wyrok WSA w Krakowie z 18 maja 2015 r., sygn. akt I SA/Kr 469/15, prawomocny). 

Co się zmienia

Od kiedy

Komentarz eksperta

Pełnomocnictwa (art. 138a–art. 138n)

Wprowadzone zostaną trzy kategorie pełnomocnictw: ogólne, szczególne i do doręczeń. Wszystkie je będzie można składać elektronicznie. Pełnomocnictwo ogólne upoważni do działania we wszystkich sprawach podatkowych oraz w innych należących do właściwości organów podatkowych lub organów kontroli skarbowej. Pełnomocnictwa będą gromadzone w informatycznym Centralnym Rejestrze Pełnomocnictw Ogólnych i dostępne dla wszystkich organów: podatkowych, samorządowych, kontroli skarbowej.

Dziś pełnomocnictwo lub jego odpis trzeba złożyć do akt sprawy. Pełnomocnictwo do podpisywania deklaracji składa się organowi właściwemu dla danego podatku (można je złożyć również elektronicznie).

Większość nowych przepisów dotyczących pełnomocnictwa – 1 stycznia 2016 r.

Niektóre, jak np. te dotyczące gromadzenia pełnomocnictw w informatycznym Centralnym Rejestrze Pełnomocnictw Ogólnych – 1 lipca 2016 r.

Sławomir Pilarczyk , radca prawny w zespole postępowań PwC:

Wprowadzenie do spraw podatkowych pełnomocnictw ogólnych jest dobrym rozwiązaniem. Obecnie pełnomocnictwo trzeba składać do akt każdego postępowania podatkowego z dowodem uiszczenia opłaty skarbowej, co prowadzi do paradoksalnych sytuacji. Pamiętam, jak w jednym ze sporów akcyzowych dotyczącym dwóch lat podatkowych podatnik musiał złożyć 24 odrębne pełnomocnictwa i wnieść tyle samo opłat skarbowych.

Dobra informacja dla podatników jest taka, że ustanowienie pełnomocnictwa ogólnego będzie wolne od opłaty skarbowej. Należy jednak pamiętać, że nie będzie ono uprawniało do podpisywania deklaracji podatkowych.

Interpretacje podatkowe (art. 14a–14s)

● Zostanie wprowadzona możliwość składania wspólnego wniosku o interpretację – przez wszystkie podmioty uczestniczące w danej transakcji. O interpretację będą mogli wystąpić również zamawiający w przetargu.

● Organ nie będzie już musiał wydawać interpretacji indywidualnej, jeżeli w danym zakresie została wydana interpretacja ogólna. Wówczas będzie wydawał jedynie potwierdzenie, że wnioskodawca może zastosować interpretację ogólną.

● Podatnik będzie mógł w dowolnym momencie spytać (telefonicznie albo e-mailowo) o datę wydania na jego wniosek interpretacji indywidualnej oraz o zawartej w niej ocenie jego stanowiska lub innym rozstrzygnięciu sprawy.

1 stycznia 2016 r.

Alicja Sarna , doradca podatkowy w MDDP:

Bardzo dobrą zmianą jest możliwość uzyskiwania interpretacji przez organizatora przetargu. To pozwoli uniknąć takich problemów, jakie miały np. firmy, które realizowały inwestycje hydrobudowlane na zlecenie urzędów morskich. Te bowiem twierdziły, że to roboty nieopodatkowane, więc odrzucały oferty przetargowe z 23-proc. podatkiem z powodu błędnie skalkulowanej ceny. Fiskus miał jednak inne zdanie. Twierdził, że inwestycje nie mają związku z ochroną środowiska morskiego i trzeba zapłacić VAT.

Teraz organizujący przetarg będzie mógł się upewnić co do swojego stanowiska, a wydana interpretacja będzie chronić firmę realizującą zamówienie.

Odsetki za zwłokę (art. 56a–56c)

Będą funkcjonowały trzy stawki:

● podstawowa będzie, tak jak dziś, sumą podwójnej stopy kredytu lombardowego i 2 proc. (obecnie wynosi 8 proc.).

● obniżona wyniesie 50 proc. stawki podstawowej i będzie przewidziana dla podatników, którzy skorygują deklarację w ciągu 6 miesięcy i zapłacą zaległość podatkową w ciągu 7 dni od dnia złożenia korekty. Dziś wynosi ona 75 proc. stawki podstawowej i ma zastosowanie, gdy podatnik złoży korektę deklaracji wraz z uzasadnieniem jej przyczyn i zapłaci zaległość w całości w ciągu 7 dni od dnia złożenia korekty.

● podwyższona wyniesie 150 proc. stawki podstawowej. Będzie stosowana do podatników VAT, akcyzy oraz dłużników celnych, którzy zaniżą zobowiązanie o ponad 25 proc. kwoty należnej (lub zawyżą kwotę nadpłaty lub zwrotu podatku) i o więcej niż pięciokrotność minimalnego wynagrodzenia za pracę.

1 stycznia 2016 r.

Maria Kukawska , doradca podatkowy, partner w Stone & Feather Tax Advisory:

Większe zróżnicowanie odsetek w zależności od tego, czy chodzi o motywowanie do samodzielnego składania korekt i zapłaty zaległego podatku czy o sankcję za zaniżenie podatków o szczególnym znaczeniu dla budżetu państwa, jest kierunkowo dobrym pomysłem.

Uważam, że możliwość zastosowania obniżonej stawki odsetek powinna dotyczyć również sytuacji, w której korekta została złożona później niż w ciągu 6 miesięcy od upływu terminu złożenia deklaracji.

Z drugiej strony zaś doprecyzowałabym zasady stosowania stawki podwyższonej tak, aby była ona wykorzystywana w sytuacjach, gdy ewidentnie podatnik działał z zamiarem uzyskania korzyści finansowych kosztem Skarbu Państwa.

Jednolity plik kontrolny (art. 193a)

Zostanie wprowadzony jeden schemat elektronicznej księgi podatkowej oraz dowodów księgowych. Na żądanie fiskusa podatnicy będą musieli je przekazywać w formie elektronicznej.

1 lipca 2016 r.

Mariusz Korzeb , doradca podatkowy i ekspert Pracodawców RP:

Nowe rozwiązanie niewątpliwie usprawni kontrolę rozliczeń podatkowych przedsiębiorców przez organy podatkowe i skarbowe. Jednak Jednolity Plik Kontrolny z uwagi na to, że będzie zawierał informacje z ksiąg podatkowych oraz dowodów księgowych, będzie miał istotną wartość i może być narażony na kradzież danych. To może prowadzić do utraty konkurencyjności i reputacji przedsiębiorstw dotkniętych ujawnieniem poufnych danych. Dlatego Ministerstwo Finansów czy urzędy skarbowe powinny podjąć właściwe środki bezpieczeństwa. Chodzi o prawidłowe niszczenie zużytego sprzętu informatycznego, zabezpieczenie przed zagubieniem i kradzieżą, zakup odpowiednich programów antywirusowych, przeprowadzenie szkoleń dla pracowników dotyczących ochrony danych i informacji zapisanych w formie JPK.

Etap legislacyjny

Ustawa z 9 lipca 2015 r. o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw – czeka na podpis prezydenta