Obowiązek stosowania kasy fiskalnej w takich sytuacjach istnieje od 1 stycznia 2015 r. Wówczas bowiem ustawodawca rozszerzył katalog usług objętych obowiązkiem ewidencji – niezależnie od wielkości obrotów. Dotyczy to m.in. usług świadczonych przez stacjonarne placówki gastronomiczne, warsztaty samochodowe, lekarzy, kosmetyczki itd.

Rozszerzony wykaz zawiera par. 4 pkt 2 rozporządzania w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji przy zastosowaniu kas (Dz.U. z 2014 r. poz. 1544). Wprawdzie przepis przewiduje wyłączenie z bezwzględnego obowiązku stosowania kasy, jeżeli usługi świadczone są dla pracowników, ale dotyczy to tylko sytuacji, gdy wcześniej pracodawca nabędzie je od innego podmiotu.

To oznacza, że kasę fiskalną musi stosować np. dom pomocy społecznej, który sam przygotowuje posiłki dla mieszkańców, a do tego sprzedaje je pracownikom. Do takiej sytuacji odniósł się dyrektor IS w Łodzi w interpretacji z 21 maja 2015 r. (nr IPTPP4/4512-119/15-4/ALN). Przypomniał, że nie ma zwolnienia z obowiązku stosowania kas przy świadczeniu – w ramach stacjonarnej placówki gastronomicznej – usług związanych z wyżywieniem (PKWiU 56). Wyjaśnił natomiast, że stołówka to też placówka gastronomiczna.

Nieżyciowe przepisy

Prawidłowość tej interpretacji, w odpowiedzi na pytanie DGP, potwierdziło Ministerstwo Finansów. Wyjaśniło, że nie można w tym przypadku skorzystać z wyłączenia z obowiązku stosowania kasy fiskalnej dotyczącego pracowników. Jego zastosowanie uwarunkowane jest bowiem działaniem przez podatnika we własnym imieniu, ale na rzecz osoby trzeciej (podatnik sam otrzymuje i wyświadcza usługi).

– To w podanym przypadku prowadzonej przez podatnika stołówki zakładowej nie występuje – wyjaśnił resort.

Roman Namysłowski, doradca podatkowy, partner w Crido Taxand, przypomina, że konieczność stosowania kas dotyczy również szkolnych stołówek – o ile dania przygotowywane są w nich na miejscu.

Podobnie będzie w przypadku wielu instytucji, czy to na szczeblu centralnym, czy lokalnym, gdzie również funkcjonują takie lokale gastronomiczne. – Trudno zrozumieć, dlaczego wyłączenie ma dotyczyć tylko sytuacji, gdy pracodawca kupi wcześniej posiłek w innej firmie – zastanawia się Roman Namysłowski. Jego zdaniem nie ma to żadnego racjonalnego uzasadnienia.

– Przepisy wydają się trochę nieżyciowe – twierdzi.

Problem nie dotyczy jednak tylko stołówek zakładowych. Analogiczna sytuacja jest w przypadku wszystkich innych usług z katalogu objętego bezwzględnym obowiązkiem stosowania kasy fiskalnej.

Zaskoczenie dla firm

Przykładem może być przedsiębiorca, który świadczy usługi wymiany i wyważania opon dla pracowników. Do takiej sytuacji odniósł się dyrektor katowickiej izby w interpretacji z 15 czerwca 2015 r. (nr IBPP3/4512-282/15/UH). Organ wyjaśnił, że w tym przypadku prowadzący działalność nie zamierza kupić usługi od innego podmiotu, a następnie jej odsprzedać swoim pracownikom. Ponieważ wykonuje usługę na rzecz pracowników sam, musi stosować kasę fiskalną.

Podobnie jest, gdy kancelaria prawnicza lub doradztwa podatkowego nie stosuje kasy fiskalnej, gdyż świadczy usługi tylko na rzecz innych firm. Jeżeli jednak umożliwi korzystanie z nich swoim pracownikom, będzie musiała kupić kasę.