Takie rozwiązanie wprowadza opublikowana czwarta ustawa deregulacyjna. Już dziś przedsiębiorcy mogą korzystać z dwóch innych: wiążącej informacji taryfowej (WIT) oraz z interpretacji indywidualnych prawa podatkowego.

Te ostatnie wydają dyrektorzy pięciu wybranych izb skarbowych w Polsce na wniosek wszystkich podatników. Z kolei WIT dotyczy właściwego zaszeregowania towaru dla potrzeb poboru cła i dlatego mogą o nią występować jedynie importerzy oraz eksporterzy. Wydaje ją dyrektor Izby Celnej w Warszawie, a jej ważność upływa po sześciu latach (chyba że wcześniej zmieni się sposób zaklasyfikowania danego towaru).

W sprawach akcyzy

WIA będzie obowiązywać, podobnie jak interpretacje indywidualne, do zmiany przepisów, a nie, jak pierwotnie proponowano, tylko trzy lata. Będzie można spytać nie tylko o to, jaki kod Nomenklatury Scalonej (CN) ma dany wyrób, lecz także – gdy nie okaże się to wystarczające do określenia stawki akcyzy – o rodzaj wyrobu. Informacja akcyzowa będzie wiązała organy podatkowe wobec podmiotu, który o nią wystąpił. Podatnik nie zapłaci więc daniny, jeżeli okaże się, że wyrób jest sklasyfikowany inaczej i podlega wyższej stawce akcyzy.

WIA będzie wydawać dyrektor Izby Celnej we Wrocławiu. Odmówi jej wydania w trzech przypadkach: gdy wniosek nie będzie dotyczył wyrobu akcyzowego, gdy dany podmiot został już poinformowany o kodzie CN w wiążącej informacji taryfowej (WIT) lub o rodzaju wyrobu akcyzowego – w interpretacji indywidualnej.

Od decyzji dyrektora IC we Wrocławiu będzie się można odwołać do dyrektora IC w Warszawie. Wynika to z jednego z dwóch opublikowanych już projektów rozporządzeń wykonawczych dotyczących wydawania WIA.

Wady rozwiązania

Zdaniem ekspertów wiążąca informacja akcyzowa jest potrzebna. Wskazują jednak na kilka mankamentów nowego rozwiązania. Przede wszystkim – jak zauważa Bartosz Bołtromiuk, doradca podatkowy w Independent Tax Advisers – WIA nie będzie chronić wszystkich podmiotów w łańcuchu sprzedaży danego wyrobu, ale tylko tego, kto o nią wystąpił.

– To oznacza, że jeśli organy celne nie będą mogły wyegzekwować akcyzy od sprzedawcy, który będzie posiadał WIA, to w dalszym ciągu będą mogły obciążyć nią nabywcę, który nie będzie miał takiego zabezpieczenia – wyjaśnia rozmówca.

Jego zdaniem WIA powinna być wydawana również wtedy, gdy dany towar nie podlega akcyzie. Wówczas dawałaby ochronę na wypadek, gdyby w przyszłości okazało się, że jednak jest to towar akcyzowy.

– Nie wyobrażam sobie jednak sytuacji, by naczelnik urzędu celnego wszczynał postępowanie wobec firmy, która dostała odmowę wydania WIT – twierdzi Bartosz Bołtromiuk. Jednak – jak podkreśla – formalnie będzie miał taką możliwość. Jeżeli więc towar akcyzowy zostanie przez niego zaklasyfikowany jako akcyzowy, firma będzie musiała zapłacić podatek. Odmowa wydania WIA będzie chroniła wyłącznie przed sankcjami karnoskarbowymi.

Dlatego, według eksperta, warto w takiej sytuacji dodatkowo się zabezpieczyć, występując o interpretację podatkową. Choć i to rozwiązanie nie zawsze będzie skuteczne – uważa ekspert.

Wyjaśnia, że już dziś, gdy wątpliwość dotyczy klasyfikacji CN, dyrektorzy izb skarbowych odmawiają potwierdzenia właściwego kodu, twierdząc, że nie są właściwym organem (odsyłają zazwyczaj po WIT do dyrektora IC w Warszawie, pomijając fakt, że formalnie trzeba być importerem albo eksporterem, żeby uzyskać taką informację).

Interpretacja indywidualna może natomiast okazać się pomocna, jeśli wątpliwość nie będzie dotyczyć zaklasyfikowania towaru według CN, tylko tego, czy towar mieści się w danej kategorii wyrobów akcyzowych (np. wyroby energetyczne niewymienione indywidualnie z kodu CN, wyroby tytoniowe, wyroby zawierające alkohol etylowy).

Odwołanie nieskuteczne

Te same uwagi ma Szymon Parulski, doradca podatkowy w Parulski & Wspólnicy. Uważa także za zły pomysł, aby organem odwoławczym od decyzji w sprawie WIA był dyrektor IC w Warszawie. Lepszym rozwiązaniem – jego zdaniem – byłoby odwołanie do MF, tak jak w przypadku WIT.

– Z praktyki wynika, że stołeczna IC, jako organ właściwy w sprawach WIT, niekorzystnie dla importerów i eksporterów interpretuje taryfę celną, noty wyjaśniające oraz orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości UE – twierdzi ekspert.

– Jeżeli więc odwołanie będzie się składać do organu z tak restrykcyjnym podejściem, to WIA się nie sprawdzi – twierdzi Szymon Parulski. Uważa, że przedsiębiorcy nie będą korzystać z tej instytucji z obawy przed otrzymaniem niekorzystnej decyzji.

Odwołania od decyzji w sprawie WIA będzie rozpatrywać dyrektor IC w Warszawie

 

WIA

WIT

Interpretacja indywidualna

Czego dotyczy

Rozstrzygnięć w sprawach:

● klasyfikacji wyrobów do Nomenklatury Scalonej (CN),

● rodzaju wyrobu akcyzowego, gdy dla określenia skutków akcyzowych nie wystarczy sam kod CN

Rozstrzygnięć w sprawie klasyfikacji taryfowej towarów, tj. ustalających jego właściwy kod CN

Interpretacji prawa podatkowego

Kto może wystąpić

Każdy podmiot zainteresowany taką informacją

Importer lub eksporter

Podatnik, płatnik lub inny podmiot, w tym także osoby niemające miejsca zamieszkania lub siedziby na terytorium Polski.

Jaką ochronę zapewniają dokumenty

Zapewnia ochronę na wypadek, gdyby organy celne kwestionowały stosowaną klasyfikację CN lub rodzaj towaru, a przez to stawkę akcyzy. Podatnik nie zapłaci wyższej akcyzy, jeżeli okaże się, że wyrób jest sklasyfikowany inaczej i podlega wyższej stawce.

Zapewnia ochronę na wypadek, gdyby organy celne kwestionowały stosowaną klasyfikację CN, a przez to stawkę celną i akcyzy.

Podatnik nie zapłaci więc wyższego cła lub podatku, jeżeli okaże się, że wyrób jest sklasyfikowany inaczej.

Jeżeli podatnik zastosuje się do interpretacji, organ podatkowy nie może pociągnąć go z tego tytułu do odpowiedzialności. Nie zapłaci więc podatku, odsetek ani nie poniesie sankcji karnej skarbowej. Jeżeli interpretacja dotyczy stanu faktycznego sprzed jej wydania, to zastosowanie się do niej nie zwalnia z obowiązku zapłaty podatku. Chroni natomiast przed odsetkami i sankcjami karnymi skarbowymi.

Do kogo złożyć wniosek

do dyrektora Izby Celnej we Wrocławiu*

do dyrektora Izby Celnej w Warszawie

Według właściwości miejscowej: do dyrektorów izb skarbowych w: Warszawie, Bydgoszczy, Katowicach, Łodzi, Poznaniu

Jakie dokumenty przekazać

WIA-WN, do którego załącza się dokumenty odnoszące się do wyrobów albo samochodu, w szczególności próbki, fotografie, plany, schematy, katalogi, atesty, instrukcje, informacje od producenta*

Wzór określony w rozporządzeniu Komisji (EWG) nr 2454/93 z 2 lipca 1993 r. Formularz dostępny jest na stronie internetowej warszawskiej IC (http://wit.warszawa.ic.gov.pl)

ORD-IN z załącznikiem (ORD-IN/A)

Do kogo się odwołać

do dyrektora Izby Celnej w Warszawie*

do szefa Służby Celnej

Do organu wydającego interpretację (wezwanie go do usunięcia naruszenia prawa).

Gdy odpowiedź na to wezwanie będzie nadal niekorzystna lub organ nie odpowie, wnosi się skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego.

Wojewódzkiego sądu administracyjnego (skarga na decyzję dyrektora IC/szefa Służby Celnej)

Opłata

Brak. Opłata pobierana jest tylko za badania lub analizy wykonywane przez laboratoria celne (o ile rozpatrzenie wniosku tego wymaga). Badania mogą być jednak kosztowne.

Brak. Opłatę pobiera się od ewentualnych badań lub analiz laboratoryjnych. Badania mogą być jednak kosztowne.

40 zł od każdego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego

Ważność decyzji/ interpretacji

Do czasu zmiany przepisów powodującej niezgodność decyzji z regulacjami

Sześć lat od wydania, a wcześniej – jeśli decyzja zostanie unieważniona lub cofnięta

Do czasu zmiany interpretacji przez ministra finansów

Jaki jest czas na wydanie

Trzy miesiące od otrzymania wniosku

Brak terminu, ale jeżeli po upływie trzech miesięcy od otrzymania wniosku nie było możliwe wydanie WIT, organ celny informuje o powodach zwłoki i przypuszczalnym terminie wydania WIT

Trzy miesiące od otrzymania wniosku

*Wynika to z projektu aktów wykonawczych

Etap legislacyjny

Ustawa z 7 listopada 2014 r. o ułatwieniu wykonywania działalności gospodarczej opublikowana w Dzienniku Ustaw poz. 1662. Projekt rozporządzenia w sprawie wyznaczenia dyrektorów izb celnych właściwych do prowadzenia spraw w zakresie wiążącej informacji akcyzowej w konsultacjach. Projekt rozporządzenia w sprawie wzoru wniosku o wydanie wiążącej informacji akcyzowej w konsultacjach.