Trwają prace legislacyjne nad zmianami w ustawie o CIT, których wprowadzenie spowoduje, że działalność w formie spółki komandytowo-akcyjnej (SKA) nie będzie aż tak atrakcyjna podatkowo. Wielu przedsiębiorców rozważa więc przekształcenie SKA w inną, prostszą spółkę osobową. O czym powinni pamiętać?

Przede wszystkim o tym, że generalnie spółka przekształcona korzysta z tzw. zasady kontynuacji. Oznacza to, że spółce przekształconej przysługiwać będą wszystkie prawa i obowiązki, jakie miała spółka przekształcana. Jest to jednak reguła ogólna i zawsze należy sprawdzić, czy w sytuacji konkretnej spółki ta zasada kontynuacji będzie w pełni zrealizowana. Przedsiębiorcy, którzy chcieliby zmienić formę SKA na inną jeszcze przed wejściem w życie zmian w ustawie o CIT, powinni się pospieszyć. Proces przekształcenia jest sformalizowany. Pewnych wymogów wynikających z kodeksu spółek handlowych nie da się ominąć, choć odpowiednie przygotowanie planu przekształcenia, zaangażowanie wspólników i współpraca z doradcami podatkowymi i księgowymi pozwalają znacznie przyspieszyć przeprowadzenie zmian.

Jakie są więc etapy przekształcenia jednej formy spółki w inną, których nie można pominąć?

Cały proces rozpoczyna uzgodnienie planu przekształcenia. Jest to pierwszy krok na drodze do dokonania zmian. Obligatoryjnymi załącznikami do planu przekształcenia są określone dokumenty korporacyjne oraz księgowe – wycena składników majątku spółki przekształcanej oraz sprawozdanie finansowe sporządzone dla celów przekształcenia. Następnie przedsiębiorca powinien złożyć przyjęty plan w sądzie rejestrowym wraz z wnioskiem o wyznaczenie biegłego rewidenta. Po otrzymaniu pozytywnej opinii biegłego spółka zawiadamia dwukrotnie, w ustawowo określonym odstępie czasu, o zamiarze podjęcia uchwały przekształceniowej. Dopiero złożenie wniosku o wpis w Krajowym Rejestrze Sądowym (KRS) takiej uchwały i postanowienie sądu o wpisie przekształcenia do rejestru spółki przekształcanej finalizuje proces.

Na co w praktyce należy zwrócić uwagę przy przekształcaniu SKA – przykładowo – w inną spółkę osobową?

Przede wszystkim składając wniosek o wpisanie przekształcenia do KRS, warto załączyć pisemny wniosek o wpis przekształcenia na dany dzień. Sąd nie jest tym związany. Jednak z doświadczenia mogę powiedzieć, że sądy przychylnie odnoszą się do prośby o wpis przekształcenia w określonym dniu, jeśli tylko jest to dzień roboczy, a wniosek został złożony z rozsądnym wyprzedzeniem.

W przypadku przekształcenia SKA niejako naturalną datą jego dokonania będzie 31 grudnia 2013 r. Moim zdaniem, żeby zdążyć ze zmianami jeszcze w tym roku kalendarzowym, przedsiębiorcy muszą przygotować i podpisać plan przekształcenia najpóźniej w październiku. Taki plan należy poddać badaniu przez biegłego rewidenta. Jest to element procesu przekształcenia potencjalnie najbardziej czasochłonny. Formalnie biegły rewident powinien sporządzić swoją opinię o poprawności i rzetelności planu przekształcenia w terminie nie dłuższym niż dwa miesiące. Jednak przedsiębiorca – sprawnie współpracując z wyznaczonym biegłym – może wpłynąć na skrócenie tego terminu.

Pierwotny projekt nowelizacji CIT miał też objąć spółki komandytowe. Obawiając się niekorzystnych zmian podatkowych, niektórzy przedsiębiorcy dość szybko rozpoczęli przekształcanie swoich spółek komandytowych w spółki jawne lub partnerskie. Jednak w trakcie prac legislacyjnych usunięto z projektu przepisy dotyczące spółki komandytowej. Czy zatem teraz przedsiębiorcy mogą zatrzymać już rozpoczęty proces przekształceń swoich spółek komandytowych?

Jak już wspomniałam, przekształcenie składa się z kilku etapów. Rozpoczęcie czy zakończenie jednego z nich nie obliguje przedsiębiorcy do kontynuowania całego procesu przekształceniowego. Dopiero wpis przekształcenia przez sąd rejestrowy do KRS ostatecznie powoduje, że zostało ono prawnie dokonane. Zatem teoretycznie nawet po złożeniu wniosku o wpis przekształcenia do sądu rejestrowego przedsiębiorca może go wycofać. Jednak z przyczyn praktycznych i ostrożnościowych lepiej przyjąć, że decyzja o przekształceniu staje się nieodwracalna (w normalnym toku) z chwilą złożenia wniosku o wpis przekształcenia do rejestru. Zanim jednak do tego dojdzie, to działania zmierzające do przeprowadzenia przekształceń przedsiębiorca może przerwać i dalej prowadzić działalność w dotychczasowej formie – w tym przypadku w formie spółki komandytowej.