Ile kosztuje wyprawka szkolna

Jest już opublikowana nowelizacja ordynacji podatkowej i ustawy o kontroli skarbowej dotycząca wymiany informacji między administracjami podatkowymi państw UE. Jak będzie ona przebiegała w praktyce?

Nowe przepisy wdrażają część uregulowań dyrektywy Rady 2011/16/UE z 2011 r. Przewiduje ona mechanizm, dzięki któremu państwa członkowskie mogą gromadzić informacje o dochodach osiąganych na ich terytorium przez nierezydentów, a następnie przekazywać je władzom podatkowym państwa rezydencji takich podatników.

Należy się spodziewać, że wymiana będzie sprawnie funkcjonowała. Do celów współpracy wszystkie państwa UE wyznaczają jednostkę administracyjną, zwaną centralnym biurem łącznikowym. W Polsce zadania te ma pełnić dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu w ramach Biura Wymiany Informacji Podatkowych w Koninie. Wymiana informacji będzie się odbywać głównie przy wykorzystaniu zabezpieczonej sieci informatycznej (sieć CCN).

Jakiego rodzaju informacje objęte są systemem wymiany?

Dyrektywa przewiduje dwa mechanizmy, na które warto zwrócić szczególną uwagę: automatyczną oraz spontaniczną wymianę informacji, obie obowiązkowe.

Zgodnie z art. 8 dyrektywy właściwy organ każdego z państw członkowskich przekazuje w drodze automatycznej wymiany organowi innego państwa informacje obejmujące okresy rozliczeniowe, począwszy od 1 stycznia 2014 r. Chodzi o dane podatników będących rezydentami podatkowymi w tym drugim państwie, a dotyczące określonych kategorii dochodu i kapitału.

W aktualnej wersji dyrektywy wymianą automatyczną objęte są wyłącznie: dochody z zatrudnienia, wynagrodzenia dyrektorów, produkty ubezpieczenia na życie nieobjęte unijnymi aktami prawnymi dotyczącymi wymiany informacji, świadczenia emerytalne i rentowe, własność nieruchomości i dochody z tego tytułu. Natomiast docelowo (prawdopodobnie od 1 stycznia 2015 r.) wymiana ma objąć również: dywidendy, zyski kapitałowe i opłaty licencyjne, pozostałe dochody z aktywów na rachunku finansowym, a ponadto kwoty, w odniesieniu do których instytucja finansowa jest stroną zobowiązania lub dłużnikiem, włącznie z płatnościami z tytułu amortyzacji zadłużenia oraz sald na rachunkach.

A na czym polega wymiana spontaniczna?

Te kwestie reguluje art. 9 dyrektywy. W ramach wymiany spontanicznej informacje przekazywane są w określonych przypadkach. Po pierwsze, właściwy organ jednego państwa członkowskiego przekazuje informacje drugiemu państwu członkowskiemu, jeśli ma podstawy, aby przypuszczać, że może dojść do uszczupleń należności podatkowych w tym drugim państwie. Po drugie, osoba podlegająca obowiązkowi podatkowemu uzyskuje obniżkę lub zwolnienie z podatku w jednym państwie członkowskim, co byłoby podstawą do podwyższenia podatku lub powstania obowiązku podatkowego w innym państwie. Po trzecie, kontakty gospodarcze między rezydentami z dwóch różnych państw są prowadzone w sposób, który może prowadzić do oszczędności podatkowych w którymkolwiek z tych państw lub w obydwu z nich. Po czwarte, właściwy organ państwa członkowskiego ma podstawy, aby przypuszczać, że oszczędność podatkowa może wynikać z fikcyjnych transferów zysków wewnątrz grupy przedsiębiorstw. I wreszcie po piąte, informacje przekazane przez jedno państwo mogą być istotne dla określenia obowiązku podatkowego w drugim państwie członkowskim. Wymiana spontaniczna dotyczy tych samych należności publicznoprawnych, co automatyczna.

Jakie to może mieć praktyczne znaczenie dla polskich rezydentów podatkowych?

Choć państwa członkowskie mają obowiązek implementować mechanizm automatycznej wymiany informacji ze skutkiem dopiero od 1 stycznia 2015 r., to należy pamiętać, że objęty nią będzie już okres rozliczeniowy od 1 stycznia 2014 r. Polska, jak i większość pozostałych członków Unii, jeszcze nie wdrożyła dyrektywy w tym zakresie. Spontaniczna wymiana informacji w większości państw, w tym w Polsce, już została implementowana (art. 305k ordynacji podatkowej, t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 749 z późn. zm.). Przesłanki wymiany informacji sformułowane w dyrektywie mają charakter bardzo ogólny. Prowadzi to do wniosku, że w praktyce wymiana może objąć szeroką gamę sytuacji.

Czy możemy podać przykład?

Przykładem może być wykorzystanie przez podatnika niezadeklarowanego w Polsce dochodu – który powinien być tu opodatkowany – do nabycia nieruchomości położonej w innym państwie UE. Organ podatkowy tego państwa będzie automatycznie przekazywał polskiemu organowi informacje np. o opłacaniu przez niego podatku od nieruchomości. To z kolei może wywołać wszczęcie w Polsce postępowania podatkowego w sprawie ukrytego dochodu. Informacje będą przekazywane w trybie wymiany automatycznej co najmniej raz w roku, w ciągu sześciu miesięcy od zakończenia w państwie członkowskim roku podatkowego, w którym informacje stały się dostępne, a w trybie wymiany spontanicznej najszybciej jak to możliwe i nie później niż w terminie jednego miesiąca od momentu uzyskania dostępu do tych informacji.

Z przepisów dyrektywy wynika, że wymianą informacji mogą też być objęte dane z zakresu cen transferowych, jak choćby przypisanie zysku stałemu zakładowi za granicą oraz wycena podatkowa transferu zysków pomiędzy podmiotami powiązanymi, co może wywołać u polskiego rezydenta podatkowego postępowanie podatkowe w tym zakresie.

Przesłanki wymiany informacji są sformułowane bardzo ogólnie